Το μάθημα αναπτύσσει περαιτέρω τις μεταφραστικές δεξιότητες που καλλιεργούνται στο Μετάφραση Ελληνικά–Αγγλικά Ι και προσεγγίζει τη Μετάφραση ως στοχευμένη επικοινωνιακή πράξη, διαπολιτισμική διαμεσολάβηση και παραγωγή κειμένου για συγκεκριμένο σκοπό και κοινό.

Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές αναλύουν και μεταφράζουν εκτενέστερα κείμενα αυξημένου βαθμού ειδικότητας και πολιτισμικής πυκνότητας, τα οποία αντλούνται από βρετανικούς, ιρλανδικούς και αμερικανικούς ιστοτόπους. Κατά την ανάλυση εντοπίζουν και συγκρίνουν γλωσσικές, κειμενικές και πολιτισμικές συμβάσεις της αγγλικής και της ελληνικής. Στη μεταφραστική εργασία λαμβάνουν υπόψη τις οδηγίες που συνοδεύουν κάθε κείμενο και εφαρμόζουν κατάλληλες μεταφραστικές συμβάσεις και στρατηγικές.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

• αναλύουν εκτενέστερα και πιο σύνθετα κείμενα, εντοπίζοντας τα γλωσσικά, κειμενικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους·
• επιλέγουν μεταφραστικές προσεγγίσεις και στρατηγικές με βάση τον σκοπό του κειμένου, τις οδηγίες της μετάφρασης και το κοινό στο οποίο απευθύνεται·
• διερευνούν λεξιλογικά και ορολογικά ζητήματα, αξιοποιώντας κατάλληλες πηγές, εργαλεία και γλωσσάρια·
• αποδίδουν στη γλώσσα άφιξης τις διαφορετικές διαστάσεις της σημασίας του πρωτοτύπου, λαμβάνοντας υπόψη το συγκείμενο και τις πολιτισμικές του αναφορές·
• αναγνωρίζουν τον ρόλο των μεταφραστικών επιλογών στη διαμεσολάβηση ανάμεσα σε γλώσσες και πολιτισμούς·
• συντάσσουν και αναθεωρούν μεταφράσματα με στόχο την ακρίβεια, τη συνοχή και τη φυσικότητα στη γλώσσα άφιξης·
• αιτιολογούν τις μεταφραστικές επιλογές τους με βάση τα χαρακτηριστικά του κειμένου και τις απαιτήσεις της μετάφρασης.

Περιεχόμενο μαθήματος

1η εβδομάδα — Διαστάσεις της σημασίας
Λογικοπροτασιακή, εκφραστική, συμφραστική και ανακλητική σημασία. Ο ρόλος του συγκειμένου στην κατανόηση και την απόδοση της σημασίας. Πρακτική μετάφραση σύντομων κειμένων με έμφαση στις διαφορετικές διαστάσεις της σημασίας.

2η εβδομάδα — Ύφος και γλωσσικές επιλογές στη μετάφραση
Επίπεδα ύφους, τόνος και επιλογή γλωσσικών μέσων κατά τη μετάφραση από την ελληνική προς την αγγλική γλώσσα. Πρακτική μετάφραση κειμένων με διαφορετικά υφολογικά χαρακτηριστικά.

3η εβδομάδα — Κειμενική ανάλυση και οργάνωση του κειμένου
Δομή, συνοχή και συνεκτικότητα. Εξέταση του τρόπου με τον οποίο οι διαφορές ανάμεσα στην ελληνική και την αγγλική επηρεάζουν την οργάνωση και τη μετάφραση του κειμένου. Πρακτική ανάλυση και μετάφραση κειμένων.

4η εβδομάδα — Έρευνα και επίλυση μεταφραστικών προβλημάτων
Αναζήτηση και αξιολόγηση κατάλληλων πηγών και εργαλείων. Σύγκριση πιθανών λύσεων και τεκμηρίωση των μεταφραστικών επιλογών. Πρακτική μετάφραση με αξιοποίηση πηγών και εργαλείων.

5η εβδομάδα — Λεξιλογικές και φρασεολογικές επιλογές
Απόδοση της σημασίας των λέξεων και των φράσεων στο συγκείμενο. Συμφράσεις, φυσικότητα και ιδιωματικότητα στη γλώσσα άφιξης. Πρακτική μετάφραση και συζήτηση εναλλακτικών λύσεων.

6η εβδομάδα — Μεταφραστικές στρατηγικές και ορατότητα του μεταφραστή
Η έννοια της ορατότητας του μεταφραστή και οι ξενιστικές και οικειωτικές στρατηγικές μετάφρασης, σύμφωνα με τον Venuti. Πρακτική μετάφραση κειμένου γενικού ενδιαφέροντος και συζήτηση των στρατηγικών που επιλέγονται.

7η εβδομάδα — Ύφος και εκφραστικότητα στη μετάφραση
Απόδοση του ύφους, του τόνου και της εκφραστικότητας σε κείμενα γενικού ενδιαφέροντος. Πρακτική μετάφραση και σύγκριση εναλλακτικών αποδόσεων.

8η εβδομάδα — Σκοπός και λειτουργία της μετάφρασης
Λειτουργικές προσεγγίσεις και ο ρόλος του σκοπού και του κοινού-στόχου. Εισαγωγή στη μεταδημιουργία και στην προσαρμογή του μηνύματος σε διαφορετικά επικοινωνιακά περιβάλλοντα. Πρακτική μετάφραση με βάση συγκεκριμένες μεταφραστικές οδηγίες.

9η εβδομάδα — Μετάφραση προωθητικού υλικού
Πρακτική μετάφραση προωθητικού και διαφημιστικού υλικού, με ενδεικτικό παράδειγμα τον τουριστικό τομέα. Συζήτηση και αιτιολόγηση των μεταφραστικών επιλογών.

10η εβδομάδα — Μετάφραση για διαφορετικά κοινά
Πρακτική μετάφραση κειμένων γενικού ενδιαφέροντος με προσαρμογή των γλωσσικών επιλογών στον σκοπό και στο κοινό στο οποίο απευθύνονται.

11η εβδομάδα — Ομαδική εργασία: προωθητικό υλικό
Ομαδική μετάφραση και σχολιασμός προωθητικού υλικού από τον τομέα του πολιτισμού. Παρουσίαση και συζήτηση των μεταφραστικών επιλογών.

12η εβδομάδα — Ομαδική εργασία: κείμενο γενικού ενδιαφέροντος
Ομαδική μετάφραση και σχολιασμός κειμένου γενικού ενδιαφέροντος, με έμφαση στην ανάλυση του ύφους, του συγκειμένου και των μεταφραστικών επιλογών.

13η εβδομάδα — Ανακεφαλαίωση και πρακτική εφαρμογή
Ανακεφαλαίωση των βασικών θεμάτων του μαθήματος, πρακτική μετάφραση και συζήτηση ζητημάτων ή αποριών που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.

Baker, M., and H. Jones. 2025. In Other Words: A Coursebook on Translation. 4th ed. Routledge.

Benjamin, W. 2000 [1923]. “The Task of the Translator: An Introduction to the Translation of Baudelaire’s Tableaux Parisiens.” Translated by H. Zohn. In The Translation Studies Reader, edited by L. Venuti, 15–25. Routledge.

Berman, A. 2000 [1985]. “Translation and the Trials of the Foreign.” Translated by L. Venuti. In The Translation Studies Reader, edited by L. Venuti, 284–297. Routledge.

Grammenidis, S., X. Dimitroulia, E. Kourdis, E. Loupaki, and G. Floros. 2015. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις της μετάφρασης. Kallipos, Open Academic Editions. https://doi.org/10.57713/kallipos-623.

Hatim, B., and I. Mason. 1990. Discourse and the Translator. Longman.

Kentrotis, G. 1996. Θεωρία και πράξη της μετάφρασης. Δίαυλος.

Munday, J., S. Ramos Pinto, and J. Blakesley. 2022. Introducing Translation Studies: Theories and Applications. 5th ed. Routledge.

Newmark, P. 1988. A Textbook of Translation. Prentice-Hall International.

Nord, C. 1997. Translating as a Purposeful Activity: Functionalist Approaches Explained. St. Jerome Publishing.

Pym, A. 2023. Exploring Translation Theories. 3rd ed. Routledge.

Venuti, L., ed. 2000. The Translation Studies Reader. Routledge.

Venuti, L. 2008. The Translator’s Invisibility: A History of Translation. 2nd ed. Routledge.

Συμπληρωματική βιβλιογραφία

Baker, M. 2010. Critical Readings in Translation Studies. Routledge.

Baker, M., and G. Saldanha, eds. 2009. Routledge Encyclopedia of Translation Studies. 2nd ed. Routledge.

Gentzler, E. 2001. Contemporary Translation Theories. 2nd rev. ed. Multilingual Matters.

Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

Ανάρτηση υλικού του μαθήματος (σημειώσεις, διαφάνειες διαλέξεων, ασκήσεις, κ.λπ.) στην πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης (e-class).  

Για την υποστήριξη της διδασκαλίας αξιοποιούνται ηλεκτρονικά λεξικά, ψηφιακές εγκυκλοπαίδειες και διαδικτυακές πηγές και μεταφραστικά εργαλεία. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές τα χρησιμοποιούν για την αναζήτηση και τεκμηρίωση μεταφραστικών λύσεων, καθώς και για τη σύγκριση εναλλακτικών αποδόσεων.

Δεν επιτρέπεται η χρήση ΤΝ ή/και ΜΜ  

Η αξιολόγηση βασίζεται στην τελική γραπτή εξέταση και, προαιρετικά, στην εκπόνηση γραπτής μεταφραστικής εργασίας. Η εξέταση περιλαμβάνει τη μετάφραση κειμένου έκτασης περίπου 300 λέξεων και η χρήση γενικών και ειδικών μονόγλωσσων, δίγλωσσων και πολύγλωσσων λεξικών επιτρέπεται. Για όσες και όσους εκπονήσουν την προαιρετική εργασία, αυτή συνεισφέρει το 30% του τελικού βαθμού και η τελική εξέταση το 70%. Για όσες και όσους δεν επιλέξουν να εκπονήσουν την εργασία, ο τελικός βαθμός προκύπτει από την τελική εξέταση.