Το μάθημα εμβαθύνει στη διαδοχική διερμηνεία από τα γαλλικά προς τα ελληνικά, με εκτενέστερες ομιλίες, συνθετότερο περιεχόμενο και απαιτητικότερες συνθήκες επικοινωνίας. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξασκούνται στην απόδοση πυκνού και γρήγορου λόγου από διαφορετικές γαλλόφωνες περιοχές, με ιδιαίτερη προσοχή στη ρητορική, στα υπονοούμενα και στις εναλλαγές ύφους. Η εξάσκηση περιλαμβάνει θεσμικές ομιλίες, διαλόγους με ευαίσθητο περιεχόμενο σε δημόσιες υπηρεσίες και διερμηνεία εξ αποστάσεως. Παράλληλα, βελτιώνουν το προσωπικό τους σύστημα σημειώσεων και μαθαίνουν να δημιουργούν ορολογικούς πόρους με σύγχρονα εργαλεία. Ελέγχουν την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα των πόρων κατά τη διερμηνεία και τους αναθεωρούν με βάση τις ανάγκες που προκύπτουν.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι σε θέση:

• Να κατανοούν και να αναλύουν σύνθετο προφορικό λόγο στα γαλλικά, με πυκνές πληροφορίες και ανεπτυγμένη επιχειρηματολογία, από διαφορετικές γαλλόφωνες περιοχές, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Ελβετία, ο Καναδάς και χώρες της γαλλόφωνης Αφρικής. Να αναγνωρίζουν τον σκοπό της ομιλίας, τις ρητορικές τεχνικές, τα υπονοούμενα και τους υπαινιγμούς, την ειρωνεία, τις επιφυλάξεις και τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει ο ομιλητής ή η ομιλήτρια.
• Να συγκρατούν και να αποδίδουν χωρίς σημειώσεις οργανωμένο λόγο διάρκειας έως τριών λεπτών, διατηρώντας τις βασικές ιδέες, τη μεταξύ τους σύνδεση και τις κρίσιμες λεπτομέρειες.
• Να χρησιμοποιούν ένα σταθερό, εύχρηστο και προσωπικό σύστημα λήψης σημειώσεων για τη διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας έως 10–12 λεπτών, ακόμη και όταν ο λόγος είναι γρήγορος και περιέχει πολλές πληροφορίες. Να καταγράφουν με συντομία τη δομή, τις απαριθμήσεις στοιχείων, ιδεών και πληροφοριών, τους αριθμούς, τα κύρια ονόματα, τις αρνήσεις και τις νοηματικές αποχρώσεις.
• Να αποδίδουν το μήνυμα στα ελληνικά με πιστότητα, συνοχή και φυσικότητα, διατηρώντας τη στάση του ομιλητή, το ύφος και τη ρητορική λειτουργία του πρωτότυπου λόγου, είτε αυτός είναι θεσμικός είτε τεχνικός, αντιπαραθετικός ή συναισθηματικά φορτισμένος. Να αποφεύγουν τις αδικαιολόγητες προσθήκες και παραλείψεις, καθώς και την υποκατάσταση της πλήρους απόδοσης από περίληψη.
• Να ανταποκρίνονται σε απαιτητικές συνθήκες διερμηνείας, όπως η ανάγνωση ομιλίας από γραπτό κείμενο, η γρήγορη εκφορά, η μη οικεία προφορά, η μέτρια ποιότητα ήχου, οι ερωταποκρίσεις και οι αντιπαραθέσεις. Να προσαρμόζουν την εργασία τους στις απαιτήσεις της εξ αποστάσεως και της υβριδικής επικοινωνίας.
• Να διερμηνεύουν διαλόγους με ευαίσθητο περιεχόμενο σε δημόσιες υπηρεσίες, ιδίως όταν συμμετέχουν ευάλωτα πρόσωπα, όπως σε συνεντεύξεις ασύλου, ιατρικές συναντήσεις και ακροαματικές διαδικασίες. Να αποδίδουν πλήρως τα λεγόμενα κάθε προσώπου σε πρώτο πρόσωπο, να ζητούν διευκρινίσεις γνωστοποιώντας την παρέμβασή τους σε όλους και να τηρούν την αμεροληψία, την εμπιστευτικότητα και τα όρια του ρόλου τους.
• Να δημιουργούν οργανωμένους ορολογικούς πόρους για συγκεκριμένες αναθέσεις διερμηνείας, αξιοποιώντας σώματα κειμένων, εργαλεία εξαγωγής και διαχείρισης όρων και, όπου επιτρέπεται, την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης. Να επαληθεύουν τους όρους και τα ισοδύναμά τους σε επίσημες ορολογικές βάσεις και έγκυρες θεσμικές πηγές.
• Να χρησιμοποιούν τους ορολογικούς τους πόρους κατά τη διερμηνεία, με γρήγορη και στοχευμένη αναζήτηση και συνεπή απόδοση των όρων. Να καταγράφουν ελλείψεις και σφάλματα και να ενημερώνουν τους πόρους μετά από κάθε ανάθεση.
• Να προετοιμάζουν και να εκφωνούν τεκμηριωμένες ομιλίες στα γαλλικά και στα ελληνικά ενώπιον κοινού, οι οποίες αξιοποιούνται ως υλικό εξάσκησης από τους συμφοιτητές και τις συμφοιτήτριές τους.
• Να εντοπίζουν τις δυσκολίες τους στην κατανόηση, στη συγκράτηση πληροφοριών, στη λήψη σημειώσεων, στην ορολογία και στη διατύπωση στα ελληνικά. Να τεκμηριώνουν την πρόοδό τους με συγκεκριμένα παραδείγματα από τις ηχογραφήσεις και να αναπροσαρμόζουν το ατομικό τους πρόγραμμα εξάσκησης.
• Να χρησιμοποιούν κριτικά τα εγκεκριμένα ψηφιακά εργαλεία προετοιμασίας και εξάσκησης, να ελέγχουν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων τους και να τηρούν τους κανόνες του μαθήματος για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Περιεχόμενο του μαθήματος

1η εβδομάδα – Πολιτικός λόγος, ρητορική και δημόσια αντιπαράθεση

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Αρχική αποτίμηση των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν στο μάθημα «Διαδοχική Διερμηνεία Γαλλικά – Ελληνικά Ι». Εξετάζεται η οργάνωση πολιτικών ομιλιών και η χρήση επαναλήψεων, απαριθμήσεων, αντιθέσεων, ρητορικών ερωτήσεων και κλιμάκωσης. Η εξάσκηση επικεντρώνεται στην απόδοση αυτών των στοιχείων με φυσικά ελληνικά, ώστε να διατηρούνται η λειτουργία και η ένταση του λόγου. Παράλληλα, επανεξετάζεται το προσωπικό σύστημα σημειώσεων. Πραγματοποιείται διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 3–5 λεπτών με σημειώσεις και έως 2 λεπτών χωρίς σημειώσεις.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η αναγνώριση της επικοινωνιακής πρόθεσης επεκτείνεται στην κατανόηση και στην απόδοση των ρητορικών επιλογών. Οι εισαγωγικές τεχνικές σημειώσεων εξελίσσονται σε σταθερό προσωπικό σύστημα.

2η εβδομάδα – Κράτος δικαίου, θεμελιώδη δικαιώματα και ευρωπαϊκή δικαιοσύνη

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Κατανόηση και απόδοση θεσμικού και νομικού λόγου με μεγάλες περιόδους, διαδοχικές δευτερεύουσες προτάσεις και σύνθετες ονοματικές διατυπώσεις. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξασκούνται στην αναδιοργάνωση της σύνταξης, ώστε η ελληνική απόδοση να παραμένει σαφής και ακριβής. Διευκρινίζονται συγγενείς έννοιες που συχνά συγχέονται, όπως ο κανονισμός, η οδηγία, η απόφαση και η σύσταση.

Αρχίζει η συστηματική εργασία για τη δημιουργία ορολογικών πόρων: επιλογή εργαλείου διαχείρισης, οργάνωση των λημμάτων και καταγραφή ορισμού, συμφραζομένων, πηγής, ημερομηνίας, βαθμού επαλήθευσης και παρατηρήσεων χρήσης. Η εξάσκηση περιλαμβάνει διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 5 λεπτών.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Το απλό γλωσσάρι εξελίσσεται σε οργανωμένο ορολογικό πόρο με στοιχεία τεκμηρίωσης. Η εξάσκηση προχωρά από τον απλούστερο θεσμικό λόγο σε νομικές ομιλίες με απαιτητικότερη σύνταξη.

3η εβδομάδα – Γαλλοφωνία, γλωσσική πολυμορφία και πολυγλωσσία

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Εξοικείωση με ποικιλίες και προφορές της γαλλικής από τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ελβετία, τον Καναδά και τη γαλλόφωνη Αφρική. Δίνεται έμφαση στις λεξιλογικές διαφορές, στις τοπικές ονομασίες θεσμών και στους διαφορετικούς τρόπους σχηματισμού των αριθμών, όπως septante και nonante. Καλλιεργούνται η αξιοποίηση των συμφραζομένων, η πρόβλεψη της συνέχειας του λόγου και η αναδιατύπωση, όταν η μη οικεία προφορά δυσχεραίνει την κατανόηση. Πραγματοποιείται διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 5–6 λεπτών και εξάσκηση στη συγκράτηση και στην απόδοση λόγου έως 2,5 λεπτών χωρίς σημειώσεις.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η εξοικείωση με τα γαλλικά της Γαλλίας και του Καναδά διευρύνεται σε περισσότερες γαλλόφωνες ποικιλίες και προφορές. Η διάρκεια των ασκήσεων χωρίς σημειώσεις αυξάνεται έως τα 2,5 λεπτά.

4η εβδομάδα – Μακροοικονομία, δημοσιονομική πολιτική και χρηματοπιστωτικές αγορές

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία ομιλιών με πολλά και διαδοχικά αριθμητικά δεδομένα: αριθμούς, ποσοστά, ποσοστιαίες μονάδες, οικονομικά μεγέθη, συγκρίσεις, τάσεις και προβλέψεις. Δίνεται έμφαση στη διάκριση των γεγονότων από τις εκτιμήσεις και τα πιθανά σενάρια. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες καθιερώνουν συντομογραφίες και σύμβολα για τη γρήγορη καταγραφή οικονομικών μεγεθών.

Συγκροτούν επίσης μικρό σώμα παράλληλων θεσμικών κειμένων και εντοπίζουν υποψήφιους όρους με εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων, όπως το Sketch Engine ή το AntConc. Η εξάσκηση περιλαμβάνει διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 6 λεπτών.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η απόδοση μεμονωμένων αριθμών επεκτείνεται στον χειρισμό διαδοχικών δεδομένων και στην ακριβή παρουσίαση τάσεων και σεναρίων. Εισάγεται η χρήση εργαλείων ανάλυσης σωμάτων κειμένων για την εξαγωγή όρων.

5η εβδομάδα – Κλιματική κρίση, διεθνείς διαπραγματεύσεις και ενεργειακή μετάβαση

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία επιστημονικών ομιλιών και παρεμβάσεων σε διαπραγματεύσεις, με προσοχή στις προϋποθέσεις, στις επιφυλάξεις και στον βαθμό βεβαιότητας των διατυπώσεων. Εξετάζονται οι διαφορές ανάμεσα σε δεσμεύσεις, στόχους και προθέσεις και η ακριβής απόδοσή τους.

Η εξάσκηση περιλαμβάνει ομιλίες που εκφωνούνται με ανάγνωση γραπτού κειμένου, με ταχύτερο ρυθμό και λιγότερες φυσικές παύσεις. Καλλιεργείται η συντομότερη διατύπωση στα ελληνικά χωρίς απώλεια πληροφοριών. Η ΤΝ χρησιμοποιείται υποστηρικτικά για τον αρχικό εντοπισμό όρων, με επαλήθευση κάθε πρότασης στην IATE και σε θεσμικές πηγές και καταγραφή όσων προτάσεων απορρίπτονται. Πραγματοποιείται διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 6–7 λεπτών.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Εισάγονται η διερμηνεία ομιλιών που διαβάζονται από γραπτό κείμενο και η περιεκτικότερη απόδοση χωρίς απώλεια περιεχομένου. Η εξαγωγή όρων υποστηρίζεται από ΤΝ, με υποχρεωτική τεκμηρίωση και επαλήθευση.

6η εβδομάδα – Βιοηθική, ιατρική έρευνα και δημόσια υγεία

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Απόδοση εξειδικευμένων επιστημονικών ομιλιών σε μη ειδικό κοινό, με ακριβή χρήση της ορολογίας και σαφή διατήρηση των περιορισμών των επιστημονικών ευρημάτων. Εξετάζονται ηθικά διλήμματα και αντικρουόμενες απόψεις. Η εξάσκηση επικεντρώνεται στην πιστή απόδοση επιχειρημάτων, ακόμη και όταν ο ή η διερμηνέας διαφωνεί με αυτά.

Υποβάλλεται η πρώτη εργασία δημιουργίας ορολογικού πόρου και ελέγχεται η χρησιμότητά του κατά τη διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 7 λεπτών.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η απόδοση επιστημονικών πληροφοριών συνδυάζεται πλέον με την απόδοση αντικρουόμενων ηθικών επιχειρημάτων. Ο ορολογικός πόρος δοκιμάζεται για πρώτη φορά κατά τη διερμηνεία στην τάξη.

7η εβδομάδα – Ψηφιακή μετάβαση, τεχνητή νοημοσύνη και ρυθμιστικό πλαίσιο

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία ομιλιών με νεολογισμούς, αγγλισμούς και όρους για τους οποίους δεν υπάρχει ακόμη καθιερωμένο ελληνικό ισοδύναμο. Εξετάζεται πώς τεκμηριώνεται η επιλογή ανάμεσα σε έναν διαθέσιμο ελληνικό όρο, έναν δάνειο όρο και μια επεξηγηματική περίφραση.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξασκούνται στη γρήγορη αναζήτηση στον ορολογικό τους πόρο, στα διαστήματα ανάμεσα στις ενότητες του λόγου, χωρίς να διακόπτουν τη συνέχεια της απόδοσης. Πραγματοποιείται ενδιάμεση δοκιμασία με διερμηνεία λόγου διάρκειας 3 λεπτών χωρίς σημειώσεις και 6 λεπτών με σημειώσεις. Ακολουθεί ανατροφοδότηση και προσδιορισμός των ατομικών αναγκών εξάσκησης.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Εισάγονται ο χειρισμός όρων χωρίς καθιερωμένο ισοδύναμο και η στοχευμένη αναζήτηση στον ορολογικό πόρο ανάμεσα στις ενότητες. Η διάρκεια των λόγων της ενδιάμεσης δοκιμασίας διπλασιάζεται σε σχέση με το μάθημα Ι.

8η εβδομάδα – Γεωπολιτική, άμυνα και διαχείριση κρίσεων

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Απόδοση διπλωματικού λόγου για πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα, με ιδιαίτερη προσοχή στους ευφημισμούς, στους χαρακτηρισμούς των εμπλεκόμενων μερών, στα τοπωνύμια και στις διατυπώσεις με τις οποίες αναλαμβάνονται ή αποφεύγονται δεσμεύσεις.

Πραγματοποιείται διαδοχική διερμηνεία δηλώσεων διάρκειας 7–8 λεπτών και των ερωταποκρίσεων που ακολουθούν, με επιθετικές ή παραπλανητικές ερωτήσεις δημοσιογράφων. Η εξάσκηση αποβλέπει στη διατήρηση της ψυχραιμίας και του επαγγελματικού ύφους, ακόμη και όταν ο χρόνος είναι περιορισμένος και η επικοινωνία τεταμένη.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Οι σύντομες ερωταποκρίσεις εξελίσσονται σε απαιτητικές δημοσιογραφικές παρεμβάσεις, οι οποίες ασκούν μεγαλύτερη πίεση στον ή στη διερμηνέα.

9η εβδομάδα – Άσυλο και διεθνής προστασία: συνεντεύξεις με ευάλωτα πρόσωπα

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία σε προσομοιώσεις συνεντεύξεων ασύλου με αφηγήσεις τραυματικών εμπειριών. Δίνεται προσοχή στις διακοπές και στις ασυνέχειες της αφήγησης, στις χρονολογίες, στα τοπωνύμια και στις συγγενικές σχέσεις, με πλήρη και πιστή απόδοση σε πρώτο πρόσωπο.

Εξετάζονται η συναισθηματική φόρτιση του προσώπου που ζητά άσυλο και οι συναισθηματικές αντιδράσεις του ή της διερμηνέα, σε συνδυασμό με την αμεροληψία και την τήρηση των ορίων του επαγγελματικού ρόλου. Η εξάσκηση περιλαμβάνει λήψη σημειώσεων για παρεμβάσεις διάρκειας 30–90 δευτερολέπτων και αιτήματα διευκρίνισης που γνωστοποιούνται σε όλους τους συμμετέχοντες.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η εξάσκηση προχωρά από τους σύντομους διαλόγους σε δημόσιες υπηρεσίες σε συνεντεύξεις με ευάλωτα πρόσωπα και τραυματικό περιεχόμενο. Οι παρεμβάσεις γίνονται εκτενέστερες και υποστηρίζονται από σημειώσεις.

10η εβδομάδα – Ιατρική επικοινωνία σε δύσκολες συνθήκες

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία σε προσομοιώσεις ιατρικών συναντήσεων που αφορούν την ανακοίνωση δυσάρεστων ειδήσεων, τη συζήτηση θεραπευτικών επιλογών και τη λήψη συγκατάθεσης κατόπιν ενημέρωσης. Δίνεται έμφαση στην ακριβή απόδοση της ιατρικής ορολογίας, των δοσολογιών, των πιθανοτήτων και των κινδύνων, καθώς και στην αναγνώριση περιπτώσεων όπου χρειάζεται να επισημανθεί πιθανή παρανόηση.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες δημιουργούν ορολογικό πόρο που συνδέει τους ιατρικούς όρους με διατυπώσεις κατανοητές για τον ασθενή. Η διάρκεια κάθε παρέμβασης κυμαίνεται από 30 έως 90 δευτερόλεπτα.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η εξάσκηση επεκτείνεται από τις οδηγίες φροντίδας στην ανακοίνωση δυσάρεστων ειδήσεων και στη λήψη συγκατάθεσης. Ο ορολογικός πόρος περιλαμβάνει τόσο τους εξειδικευμένους όρους όσο και τις αντίστοιχες διατυπώσεις σε απλή γλώσσα.

11η εβδομάδα – Ποινική και διοικητική δικαιοσύνη: ακροαματική διαδικασία

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διερμηνεία σε προσομοίωση ακροαματικής διαδικασίας με ερωτήσεις, αντεξέταση, αρνήσεις, ισχυρισμούς και διαδικαστικές διατυπώσεις. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην πιστή απόδοση του ύφους, των δισταγμών και των αυτοδιορθώσεων κάθε ομιλητή.

Καλλιεργούνται η διαχείριση της σειράς ομιλίας μεταξύ περισσότερων από δύο προσώπων και η ρητή γνωστοποίηση και διόρθωση τυχόν σφάλματος του ή της διερμηνέα. Πραγματοποιείται βαθμολογούμενη προσομοίωση αμφίδρομης διερμηνείας, με παρεμβάσεις διάρκειας 30–90 δευτερολέπτων.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Οι διάλογοι δύο προσώπων αντικαθίστανται από ακροαματική διαδικασία με περισσότερους συμμετέχοντες, αντεξέταση και ανάγκη άμεσης διόρθωσης ενδεχόμενων σφαλμάτων διερμηνείας.

12η εβδομάδα – Διαπραγματεύσεις, επιχειρηματική επικοινωνία και διερμηνεία εξ αποστάσεως

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Διαδοχική διερμηνεία διαπραγματεύσεων και επιχειρηματικών παρουσιάσεων διάρκειας 8–10 λεπτών, με προτάσεις, αντιπροτάσεις, όρους και προθεσμίες.

Η εξάσκηση περιλαμβάνει διαδικτυακές και υβριδικές συναντήσεις: έλεγχο ήχου και σύνδεσης, αντιμετώπιση καθυστερήσεων στη μετάδοση, διαχείριση της σειράς ομιλίας, χειρισμό τεχνικών προβλημάτων και συνεννόηση με το πρόσωπο που προεδρεύει. Υποβάλλεται η δεύτερη εργασία δημιουργίας ορολογικού πόρου.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Εισάγονται οι διαπραγματεύσεις και η διαδοχική διερμηνεία σε διαδικτυακές ή υβριδικές συναντήσεις, με τις ιδιαίτερες απαιτήσεις που δημιουργούν τα τεχνικά προβλήματα.

13η εβδομάδα – Πολιτιστική διπλωματία και θεσμικές τελετές: προσομοίωση διεθνούς συνεδρίου

Δεξιότητες και δραστηριότητες: Προετοιμασία και συμμετοχή σε προσομοίωση διεθνούς συνεδρίου με εναρκτήριες ομιλίες, προσφωνήσεις, προπόσεις και συζήτηση στρογγυλής τράπεζας. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες εξασκούνται στην απόδοση πολιτισμικών αναφορών, λογοτεχνικών παραθεμάτων και χιούμορ, επιλέγοντας ελληνικές διατυπώσεις που διατηρούν το νόημα και την επικοινωνιακή λειτουργία τους.

Πραγματοποιείται διαδοχική διερμηνεία κύριας ενότητας διάρκειας 10–12 λεπτών και των ερωταποκρίσεων που ακολουθούν. Ο ορολογικός πόρος χρησιμοποιείται και ελέγχεται κατά τη διάρκεια της διερμηνείας και ενημερώνεται μετά την ολοκλήρωση της προσομοίωσης. Η ενότητα ολοκληρώνεται με αυτοαξιολόγηση, αξιολόγηση από συμφοιτητές και συμφοιτήτριες και τεκμηριωμένη αποτίμηση της προόδου.

Εμβάθυνση σε σχέση με το μάθημα Ι: Η προσομοίωση συνεδρίου με ενότητες έως 6 λεπτών εξελίσσεται σε προσομοίωση διεθνούς συνεδρίου με ενότητες 10–12 λεπτών, τελετουργικό λόγο, πολιτισμικές αναφορές και παράλληλο έλεγχο της χρησιμότητας του ορολογικού πόρου.

Ελληνόγλωσση

Ιωαννίδης, Α. (2022). Θεωρία και πράξη της διερμηνείας. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. https://doi.org/10.57713/kallipos-93

Ξενόγλωσση

Gile, D. (2009). Basic concepts and models for interpreter and translator training (Rev. ed.). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.8

Gillies, A. (2005). Note-taking for consecutive interpreting: A short course. St. Jerome Publishing.

Gillies, A. (2017). Note-taking for consecutive interpreting: A short course (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315648996

Gillies, A. (2019). Consecutive interpreting: A short course. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315648972

Jones, R. (2002). Conference interpreting explained (2nd ed.). St. Jerome Publishing.

Pöchhacker, F. (2022). Introducing interpreting studies (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003186472

Rozan, J.-F. (1984). La prise de notes en interprétation consécutive. Librairie de l’Université.

Setton, R., & Dawrant, A. (2016a). Conference interpreting: A complete course. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.120

Setton, R., & Dawrant, A. (2016b). Conference interpreting: A trainer’s guide. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.121

Souza, I. E. T. de V., & Fragkou, E. (Eds.). (2020). Handbook of research on medical interpreting. IGI Global. https://doi.org/10.4018/978-1-5225-9308-9

Wadensjö, C. (1998). Interpreting as interaction. Longman.

Woo, K. (2025). Analysis of student interpreters’ self-assessment from the perspective of self-regulated learning. FORUM, 23(1), 85–106. https://doi.org/10.1075/forum.24006.woo

Συναφή επιστημονικά περιοδικά

• FORUM
• The Interpreter and Translator Trainer
• Interpreting
• Translation & Interpreting

Στην αλφαβητική κατάταξη των τίτλων δεν λαμβάνεται υπόψη το αρχικό άρθρο The.

Πηγές εκπαιδευτικού υλικού και ορολογικής τεκμηρίωσης

• Assemblée nationale
• Assemblée nationale du Québec
• Council of the European Union Video
• Cour européenne des droits de l’homme — Βιντεοσκοπημένες ακροάσεις
• Élysée — Présidence de la République française
• EUR-Lex
• European Commission Audiovisual Service
• European Parliament Multimedia Centre
• France 24 — Γαλλόφωνη έκδοση
• France Culture
• FranceTerme
• IATE
• INA — Institut national de l’audiovisuel
• ONU Info
• ORCIT — Online Resources for Conference Interpreter Training
• Organisation internationale de la Francophonie
• ParlVU — Parlement du Canada
• Public Sénat
• Radio-Canada — ICI
• RTBF
• RTS
• Speech Repository
• TERMIUM Plus
• TV5Monde
• UN Web TV
• Vitrine linguistique — Grand dictionnaire terminologique

Το μάθημα πραγματοποιείται διά ζώσης στο εργαστήριο διερμηνείας. Συνδυάζει σύντομες θεωρητικές εισηγήσεις, παραδείγματα διερμηνείας από τη διδάσκουσα με επεξήγηση των επιλογών της, ατομική εξάσκηση και εργασία σε τριάδες.

Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αναλαμβάνουν εναλλάξ τον ρόλο του ομιλητή, του διερμηνέα και του ακροατή ή παρατηρητή. Η εξάσκηση ακολουθεί μια σταθερή διαδικασία: αρχική απόδοση, αυτοαξιολόγηση με παραδείγματα από συγκεκριμένα χρονικά σημεία της ηχογράφησης, ανατροφοδότηση, επανάληψη με έμφαση στις δυσκολίες που εντοπίστηκαν και εφαρμογή των διορθώσεων σε νέο απόσπασμα.

Σε σχέση με το μάθημα «Διαδοχική Διερμηνεία Γαλλικά – Ελληνικά Ι», αυξάνονται σταδιακά η διάρκεια των ομιλιών, η ταχύτητα εκφοράς και η ποσότητα των πληροφοριών. Παράλληλα, εμπλουτίζονται η επιχειρηματολογία, οι ρητορικές τεχνικές, οι υφολογικές εναλλαγές και η ποικιλία των προφορών. Η εξάσκηση γίνεται σε απαιτητικότερες συνθήκες, με ομιλίες που διαβάζονται από γραπτό κείμενο, ερωταποκρίσεις και διαδικτυακές ή υβριδικές συναντήσεις.

Η διερμηνεία διαλόγων σε δημόσιες υπηρεσίες διδάσκεται μέσα από προσομοιώσεις με ευαίσθητο περιεχόμενο και περισσότερους από δύο συμμετέχοντες. Δίνεται έμφαση στην επαγγελματική δεοντολογία, στα όρια του ρόλου και στην αντιμετώπιση της συναισθηματικής φόρτισης.

Η ορολογική προετοιμασία αποτελεί σταθερό μέρος της εργασίας σε όλο το εξάμηνο. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες συγκεντρώνουν παράλληλα θεσμικά κείμενα, εντοπίζουν υποψήφιους όρους με εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων και, όπου επιτρέπεται, με τη βοήθεια ΤΝ. Επαληθεύουν τους όρους σε επίσημες ορολογικές βάσεις και οργανώνουν το υλικό σε εργαλείο διαχείρισης ορολογίας για διερμηνείς ή σε δομημένο υπολογιστικό φύλλο. Η οργάνωση επιτρέπει γρήγορη αναζήτηση και από φορητή συσκευή. Οι πόροι δοκιμάζονται κατά την εξάσκηση και ενημερώνονται μετά από κάθε ανάθεση.

Η εξάσκηση υποστηρίζεται από ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, διαδικτυακές συλλογές ομιλιών και οπτικοακουστικά αρχεία θεσμικών φορέων και μέσων ενημέρωσης από διαφορετικές γαλλόφωνες περιοχές.

Η η-Τάξη χρησιμοποιείται για την ανάρτηση υλικού, οδηγιών και προθεσμιών, την υποβολή εργασιών, ηχογραφήσεων και ορολογικών πόρων και την παροχή ανατροφοδότησης. Στη διδασκαλία αξιοποιούνται επίσης βιντεοπροβολέας, εξοπλισμός ακρόασης και ηχογράφησης, πλατφόρμες τηλεδιάσκεψης, επίσημες ορολογικές βάσεις, εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων και εφαρμογές διαχείρισης ορολογίας.

Χρησιμοποιούνται ακόμη ειδικά ψηφιακά περιβάλλοντα εργασίας και εξάσκησης (Workbenches), καθώς και εργαλεία συμβατά με το H5P, για διαδραστικές δραστηριότητες που συνδυάζουν κείμενο, προφορικό λόγο, ήχο και εικόνα. Η χρήση τους γίνεται με καθοδήγηση και στενή εποπτεία από τη διδάσκουσα.

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) αξιοποιείται σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες:

• Επιτρεπόμενη χρήση: Η ΤΝ χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τους εκπαιδευτικούς σκοπούς που περιγράφονται στη συνέχεια και υπό την αυστηρή εποπτεία της διδάσκουσας.
• Προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού: Η διδάσκουσα μπορεί να χρησιμοποιεί την ΤΝ για τη δημιουργία και την προσαρμογή υλικού προχωρημένης εξάσκησης στη διερμηνεία. Το υλικό περιλαμβάνει ασκήσεις μνήμης, πολυτροπικές δραστηριότητες που συνδυάζουν ήχο, εικόνα και κείμενο, ακουστικά και οπτικά ερεθίσματα που παρουσιάζονται διαδοχικά ή ταυτόχρονα, ασκήσεις κλιμακούμενης δυσκολίας και ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Κάθε δραστηριότητα ελέγχεται πριν χρησιμοποιηθεί στην τάξη με τον διαθέσιμο οπτικοακουστικό εξοπλισμό.
• Ψηφιακή εξάσκηση και H5P: Η ΤΝ χρησιμοποιείται υποστηρικτικά για τη σύνδεση ειδικών περιβαλλόντων εξάσκησης με την η-Τάξη και την ενσωμάτωση εργαλείων συμβατών με το H5P. Τα περιβάλλοντα αυτά υποστηρίζουν διαδραστικές ασκήσεις με διαφορετικά είδη υλικού, εναλλαγές ομιλητών και σταδιακή αύξηση της δυσκολίας, για παράδειγμα με ταχύτερη ομιλία ή συχνότερες εναλλαγές.
• Αξιολόγηση της επίδοσης: Η ΤΝ δεν χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των φοιτητών και των φοιτητριών, παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις για τις οποίες η διδάσκουσα έχει ορίσει σαφείς όρους και κριτήρια. Κάθε τέτοια χρήση παραμένει υπό τον έλεγχό της. Η τελική αξιολογική κρίση και η βαθμολόγηση αποτελούν αποκλειστική ευθύνη της διδάσκουσας.
• Εργασίες και προετοιμασία: Δεν επιτρέπεται η χρήση ΤΝ για τη σύνταξη φοιτητικών εργασιών ή κειμένων αναστοχασμού. Στην έρευνα και στην προετοιμασία μπορεί να αξιοποιείται μέσα στα ειδικά περιβάλλοντα εξάσκησης ή για αρχική διερεύνηση ενός θέματος, με υποχρεωτική διασταύρωση των πληροφοριών και έλεγχο των πηγών. Η δυνατότητα αυτή δεν επιτρέπει την παραγωγή των παραδοτέων με ΤΝ.
• Ορολογικοί πόροι: Η ΤΝ μπορεί να βοηθά στον αρχικό εντοπισμό υποψήφιων όρων σε σώματα κειμένων, στην πρόταση ισοδυνάμων και στην οργάνωση των στοιχείων κάθε λήμματος. Οι όροι και τα προτεινόμενα ισοδύναμά τους επιβεβαιώνονται σε επίσημες ορολογικές βάσεις, όπως η IATE, σε θεσμικές πηγές του αντίστοιχου πεδίου και σε επίσημα παράλληλα κείμενα. Οι προτάσεις που απορρίπτονται καταγράφονται στο ημερολόγιο επαλήθευσης. Οι απαντήσεις της ΤΝ δεν θεωρούνται πηγές τεκμηρίωσης και δεν αντικαθιστούν την προσωπική έρευνα και τη σύνταξη της εργασίας.
• Κριτική και υπεύθυνη χρήση: Στο μάθημα εξετάζονται οι δυνατότητες και οι περιορισμοί των εργαλείων, η ακρίβεια των αποτελεσμάτων, οι παραλείψεις, οι αλλοιώσεις του νοήματος, οι μεροληψίες και η καταλληλότητά τους για τη διερμηνεία. Παράλληλα, καλλιεργείται η επιλογή εργαλείων με τεκμηριωμένα κριτήρια και δίνεται έμφαση στην προστασία του εμπιστευτικού υλικού και στην υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας.

Αρχική διαγνωστική αξιολόγηση

Την πρώτη εβδομάδα πραγματοποιείται διαγνωστική αξιολόγηση χωρίς βαθμολόγηση. Περιλαμβάνει διαδοχική διερμηνεία δύο ομιλιών που δεν έχουν δοθεί εκ των προτέρων: μίας διάρκειας δύο λεπτών χωρίς σημειώσεις και μίας διάρκειας πέντε λεπτών με σημειώσεις. Συμπληρώνεται επίσης ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης.

Η επίδοση συγκρίνεται με το επίπεδο που είχε επιτευχθεί στο τέλος του μαθήματος «Διαδοχική Διερμηνεία Γαλλικά – Ελληνικά Ι». Με βάση τα αποτελέσματα προσδιορίζονται δύο προτεραιότητες βελτίωσης για κάθε φοιτητή και φοιτήτρια.

Διαμορφωτική αξιολόγηση και συνεχής ανατροφοδότηση

Σε όλη τη διάρκεια του εξαμήνου η πρόοδος υποστηρίζεται μέσα από εβδομαδιαίες ασκήσεις, οι οποίες υποβάλλονται εντός 48 ωρών και δεν συνυπολογίζονται στον βαθμό.

Η ανατροφοδότηση είναι περιγραφική και εξετάζει χωριστά κάθε κριτήριο της κλίμακας αξιολόγησης. Συνδυάζεται με αυτοαξιολόγηση και αξιολόγηση από συμφοιτητές και συμφοιτήτριες, σε τριάδες με εναλλαγή των ρόλων του ομιλητή, του διερμηνέα και του παρατηρητή, ή με συζήτηση με το σύνολο της τάξης.

Εργασίες δημιουργίας ορολογικών πόρων

Εκπονούνται δύο εργασίες ορολογικής προετοιμασίας για συγκεκριμένες αναθέσεις διερμηνείας. Υποβάλλονται 24 ώρες πριν από το μάθημα της 6ης και της 12ης εβδομάδας αντίστοιχα.

Κάθε εργασία περιλαμβάνει:

• Μονοσέλιδο ενημερωτικό σημείωμα για την ανάθεση.
• Σώμα παράλληλων θεσμικών κειμένων, από το οποίο προκύπτουν οι υποψήφιοι όροι.
• Ορολογικό πόρο 40 λημμάτων, οργανωμένο σε εργαλείο διαχείρισης ορολογίας ή σε δομημένο υπολογιστικό φύλλο.

Για κάθε λήμμα καταγράφονται ο γαλλικός όρος, το ελληνικό ισοδύναμό του, σύντομος ορισμός, παράδειγμα χρήσης σε συμφραζόμενα ή καθιερωμένος γαλλικός συνδυασμός λέξεων, πηγή με ημερομηνία, ένδειξη του βαθμού επαλήθευσης και παρατηρήσεις χρήσης.

Η εργασία συνοδεύεται από δύο ημερολόγια:

• Ημερολόγιο επαλήθευσης: Καταγράφονται οι υποψήφιοι όροι και οι προτάσεις της ΤΝ που απορρίφθηκαν, μαζί με την αιτιολόγηση της απόρριψης.
• Ημερολόγιο ελέγχου μετά τη χρήση: Καταγράφονται οι αναζητήσεις που έγιναν κατά τη διερμηνεία στην τάξη, οι ελλείψεις και τα σφάλματα που εντοπίστηκαν, καθώς και οι διορθώσεις που ακολούθησαν.

Οι εργασίες αξιολογούνται με βάση:

• Την τεκμηρίωση και την επαλήθευση των όρων και των ισοδυνάμων τους: 40%.
• Την ευχρηστία του πόρου κατά τη διερμηνεία, ιδίως την οργάνωση, την ταχύτητα αναζήτησης και την πρακτική χρησιμότητά του: 35%.
• Τον έλεγχο και την ενημέρωσή του μετά τη χρήση: 25%.

Φάκελος επιτευγμάτων (portfolio)

Ο φάκελος επιτευγμάτων συνυπολογίζεται στη συνολική αξιολόγηση και περιλαμβάνει δείγματα εργασίας από την 3η, την 5η, την 8η, τη 10η και τη 12η εβδομάδα.

Κάθε δείγμα περιλαμβάνει:

• Την αρχική απόδοση.
• Τη βελτιωμένη απόδοση μετά την ανατροφοδότηση.
• Τη διερμηνεία νέου αποσπάσματος, ώστε να διαπιστώνεται η εφαρμογή όσων καλλιεργήθηκαν.
• Τις σημειώσεις του ή της διερμηνέα.
• Ανάλυση 250 λέξεων, η οποία εξετάζει και τη χρήση των ορολογικών πόρων κατά τη διερμηνεία.

Η υποβολή και η αξιολόγηση γίνονται σε δύο στάδια. Εντός 48 ωρών μετά την 5η εβδομάδα υποβάλλονται τα δείγματα της 3ης και της 5ης εβδομάδας. Εντός 48 ωρών μετά τη 13η εβδομάδα υποβάλλονται τα δείγματα της 8ης, της 10ης και της 12ης εβδομάδας, μαζί με τελικό κείμενο αναστοχασμού 500 λέξεων.

Τα κριτήρια αξιολόγησης είναι:

• Ο τεκμηριωμένος εντοπισμός των δυνατών σημείων και των δυσκολιών: 40%.
• Η εφαρμογή των διορθώσεων σε νέο υλικό: 40%.
• Το σχέδιο περαιτέρω βελτίωσης: 20%.

Αθροιστική αξιολόγηση

Η αθροιστική αξιολόγηση αποτιμά την επίδοση σε καθορισμένα στάδια του εξαμήνου. Περιλαμβάνει την ενδιάμεση δοκιμασία, την προσομοίωση αμφίδρομης διερμηνείας και την τελική εξέταση.

Ενδιάμεση δοκιμασία – 7η εβδομάδα

Η δοκιμασία περιλαμβάνει τη διερμηνεία δύο γαλλικών ομιλιών που δεν έχουν δοθεί εκ των προτέρων, σε θεματική για την οποία έχει προηγηθεί προετοιμασία:

• Μίας ομιλίας διάρκειας τριών λεπτών, χωρίς σημειώσεις.
• Μίας ομιλίας διάρκειας έξι λεπτών, με σημειώσεις.

Οι δύο αποδόσεις έχουν ίση βαρύτητα στη βαθμολογία. Πριν από την 9η εβδομάδα παρέχεται γραπτή ατομική ανατροφοδότηση.

Προσομοίωση αμφίδρομης διερμηνείας – 11η εβδομάδα

Η προσομοίωση διαρκεί 12–15 λεπτά και αναπαριστά ακροαματική διαδικασία με περισσότερους από δύο συμμετέχοντες. Η αξιολόγηση είναι ατομική.

Το 70% του βαθμού αφορά τις αποδόσεις από τα γαλλικά προς τα ελληνικά. Το υπόλοιπο 30% αφορά τη διαχείριση της επικοινωνίας και την επαγγελματική δεοντολογία και κατανέμεται ως εξής:

• Τήρηση των ορίων του ρόλου, αμεροληψία και εμπιστευτικότητα: 10%.
• Διαχείριση της σειράς ομιλίας και απόδοση σε πρώτο πρόσωπο: 10%.
• Αιτήματα διευκρίνισης που γνωστοποιούνται σε όλους και ρητή διόρθωση σφαλμάτων διερμηνείας: 10%.

Τελική εξέταση

Η τελική εξέταση πραγματοποιείται διά ζώσης και περιλαμβάνει διαδοχική διερμηνεία με σημειώσεις δύο γαλλικών ομιλιών που δεν έχουν δοθεί εκ των προτέρων. Οι ομιλίες εντάσσονται σε ευρωπαϊκό ή διεθνές θεσμικό περιβάλλον και έχουν ίση βαρύτητα στη βαθμολογία:

• Μία ομιλία διάρκειας οκτώ λεπτών.
• Μία ομιλία διάρκειας δώδεκα λεπτών, την οποία ακολουθεί σύντομη ερωταπόκριση.

Οι θεματικές ανακοινώνονται 48 ώρες πριν από την εξέταση, χωρίς να δίνονται τα κείμενα των ομιλιών. Αμέσως πριν από την εξέταση προβλέπονται είκοσι λεπτά προετοιμασίας.

Επιτρέπεται η χρήση του προσωπικού ορολογικού πόρου, εφόσον οι όροι του έχουν επαληθευτεί, σε έντυπη μορφή ή σε φορητή συσκευή χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Δεν επιτρέπονται η χρήση έτοιμης μετάφρασης, η απομαγνητοφώνηση σε πραγματικό χρόνο και η αυτόματη παραγωγή της απόδοσης.

Κοινά κριτήρια αξιολόγησης των αποδόσεων

Οι προφορικές αποδόσεις αξιολογούνται με πέντε κριτήρια, τα οποία αντιστοιχούν συνολικά σε 100 μονάδες:

• Πιστή απόδοση του περιεχομένου και της στάσης του ομιλητή ή της ομιλήτριας: 45 μονάδες.
• Οργάνωση, συνοχή και ανασύνθεση του λόγου: 20 μονάδες.
• Φυσικότητα, ακρίβεια και κατάλληλο ύφος στα ελληνικά: 15 μονάδες.
• Ποιότητα της προφορικής εκφοράς: 10 μονάδες.
• Ακρίβεια στην απόδοση της ορολογίας, των κύριων ονομάτων και των αριθμών: 10 μονάδες.

Για κάθε κριτήριο αποδίδεται επίπεδο επίδοσης από 0 έως 4. Η βαθμολογία υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τις μέγιστες μονάδες του κριτηρίου με το επίπεδο επίδοσης και διαιρώντας το αποτέλεσμα με το 4:

Μονάδες κριτηρίου = μέγιστες μονάδες κριτηρίου × επίπεδο επίδοσης ÷ 4.

Το ίδιο σφάλμα δεν επιφέρει διπλή αφαίρεση μονάδων.

Τα κριτήρια αξιολόγησης και το χρονοδιάγραμμα αναρτώνται στην η-Τάξη πριν από τις αντίστοιχες βαθμολογούμενες εργασίες και δοκιμασίες.