Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στη διαδοχική διερμηνεία από τα γαλλικά προς τα ελληνικά, με διακριτές φάσεις ακρόασης και απόδοσης, και τους/τις εξοικειώνει με τα βασικά είδη και τις κατηγοριοποιήσεις της διερμηνείας, καθώς και με τις αρχές και τις τεχνικές της διαδοχικής διερμηνείας. Συνδυάζει την ανάλυση του προφορικού λόγου, τη συγκράτηση του νοήματος, την επιλεκτική λήψη σημειώσεων και τη σαφή, φυσική έκφραση/απόδοση στα ελληνικά. Εστιάζει στην ευρωπαϊκή και διεθνή θεσμική επικοινωνία και περιλαμβάνει εισαγωγικές εφαρμογές σε περιστάσεις επικοινωνίας στις δημόσιες υπηρεσίες αλλά και πέραν αυτών. Η εκπαίδευση αποβλέπει στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων μέσα από καθοδηγούμενες ασκήσεις και προσομοιώσεις επαγγελματικών συνθηκών.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση:

• Να διακρίνουν τα βασικά είδη διερμηνείας και να κατανοούν τις ιδιαίτερες απαιτήσεις τους.
• Να αναλύουν, να ανασυνθέτουν και να αναδιατυπώνουν πληροφορίες από προφορικό λόγο εκπεφρασμένο στη γαλλική γλώσσα (με έμφαση στα γαλλικά Γαλλίας και Καναδά), αναγνωρίζοντας την επικοινωνιακή περίσταση, την επικοινωνιακή πρόθεση, τη δομή, τα επιχειρήματα, τις αρνήσεις και καταφάσεις, τις επιφυλάξεις και τη στάση του ομιλητή/της ομιλήτριας.
• Να συγκρατούν και να αποδίδουν χωρίς σημειώσεις απλού, δομημένου λόγου, διάρκειας μέχρι και δύο (2) λεπτών, διατηρώντας τις βασικές ιδέες και τις μεταξύ τους σχέσεις.
• Να εφαρμόζουν τεχνικές επιλεκτικής λήψης σημειώσεων για την απόδοση ενοτήτων διάρκειας έως έξι-δέκα λεπτών, καταγράφοντας τη δομή, τους αριθμούς, τα κύρια ονόματα και τις κρίσιμες νοηματικές αποχρώσεις.
• Να αποδίδουν το μήνυμα με ακρίβεια, σαφήνεια και φυσικότητα στα ελληνικά, με κατάλληλο ύφος και ρυθμό, χωρίς αδικαιολόγητες προσθήκες ή παραλείψεις και χωρίς να μετατρέπουν την απόδοση σε περίληψη.
• Να παρουσιάζουν ομιλίες με συνοχή και ευχέρεια μπροστά σε κοινό.
• Να οργανώνουν την προετοιμασία τους για μια αποστολή διερμηνείας σε θεσμικό περιβάλλον, διεξάγοντας θεματική και ορολογική έρευνα.
• Να καταρτίζουν τεκμηριωμένα γαλλοελληνικά γλωσσάρια, επαληθεύοντας όρους, ισοδύναμα, κύρια ονόματα και αριθμητικά δεδομένα σε επίσημες πηγές.
• Να αποδίδουν πλήρως τις γαλλόφωνες παρεμβάσεις στα ελληνικά σε προσομοιώσεις σύντομων διαλόγων, ζητώντας διευκρινίσεις με διαφανή τρόπο και τηρώντας τα όρια του ρόλου τους, την εμπιστευτικότητα και τη σειρά ομιλίας.
• Να εντοπίζουν δυσκολίες κατανόησης, μνήμης, λήψης σημειώσεων και φυσικής διατύπωσης στα ελληνικά και να τεκμηριώνουν την πρόοδό τους μέσα από αναστοχασμό και εφαρμογή της ανατροφοδότησης σε νέα αποσπάσματα.
• Να αξιοποιούν κριτικά τα εγκεκριμένα ψηφιακά περιβάλλοντα προετοιμασίας και εξάσκησης, ελέγχοντας την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και τηρώντας την πολιτική του μαθήματος για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

1η εβδομάδα – Εισαγωγή στη διερμηνεία: δημόσια επικοινωνία και τοπική ζωή

Δεξιότητες: Εξοικείωση με τα βασικά είδη διερμηνείας και τις διαφορές μεταξύ διαδοχικής και ταυτόχρονης διερμηνείας. Ενεργητική ακρόαση και ανάλυση προφορικών κειμένων γενικού περιεχομένου, με αναγνώριση της επικοινωνιακής συνθήκης και πρόθεσης και των βασικών ιδεών. Ασκήσεις συγκράτησης και αναδιατύπωσης του νοήματος χωρίς σημειώσεις, με σύντομους χαιρετισμούς και παρουσιάσεις διάρκειας 45–60 δευτερολέπτων.

2η εβδομάδα – Εκπαίδευση, νεολαία και κινητικότητα

Δεξιότητες: Ανάπτυξη της μνήμης και της ικανότητας ανασύνθεσης του προφορικού λόγου, με έμφαση στην ακολουθία των ιδεών και στις λογικές μεταξύ τους σχέσεις (αίτιο-αιτιατό, χρονική ακολουθία, λογική ακολουθία). Ασκήσεις κατανόησης, επεξεργασίας και προφορικής αναδιατύπωσης ενοτήτων διάρκειας 60–90 δευτερολέπτων χωρίς σημειώσεις. Παραγωγή και παρουσίαση σύντομων ομιλιών μπροστά σε κοινό. Εισαγωγή στις τεχνικής προετοιμασίας για την εκάστοτε θεματική και την αναζήτηση αξιόπιστων πηγών.

3η εβδομάδα – Πολιτισμός, τουρισμός και αθλητισμός

Δεξιότητες: Αναγνώριση της αφηγηματικής δομής και πραγματολογική απόδοση πολιτισμικών αναφορών σε σαφή και φυσικά ελληνικά. Εισαγωγή στην τεχνική λήψης σημειώσεων, με έμφαση στην επιλεκτική καταγραφή πληροφοριών και στην αποφυγή της κατά λέξη αποτύπωσης στο χαρτί του προφορικού λόγου/αφηγήματος. Ασκήσεις μνήμης και διαδοχικής διερμηνείας ενοτήτων διάρκειας 90–120 δευτερολέπτων, με ελάχιστες βοηθητικές σημειώσεις.

4η εβδομάδα – Ευρωπαϊκοί θεσμοί και δημοκρατική διακυβέρνηση

Δεξιότητες: Αναζήτηση και επαλήθευση θεσμικής ορολογίας και κατάρτιση γαλλοελληνικού γλωσσαρίου. Ανάπτυξη της τεχνικής λήψης σημειώσεων με αποτύπωση της δομής του λόγου, της ιεράρχησης των πληροφοριών και των συνδετικών σχέσεων. Ασκήσεις διαδοχικής διερμηνείας ενοτήτων διάρκειας 2–3 λεπτών.

5η εβδομάδα – Οικονομία, εργασία και κοινωνική προστασία

Δεξιότητες: Ακριβής συγκράτηση, καταγραφή και απόδοση αριθμών, ποσοστών, συγκριτικών και αναλογικών δεδομένων. Αναγνώριση της επιχειρηματολογίας και διάκριση μεταξύ πραγματικών γεγονότων, θέσεων/απόψεων/στάσεων, τεκμηριωμένων δεδομένων και συμπερασμάτων. Θεματική και ορολογική προετοιμασία και ασκήσεις διαδοχικής διερμηνείας ενοτήτων διάρκειας 3 λεπτών με λήψη σημειώσεων.

6η εβδομάδα – Περιβάλλον, ενέργεια και αγροδιατροφή

Δεξιότητες: Κατανόηση και απόδοση σχέσεων αιτίας και αποτελέσματος, προϋποθέσεων και επιστημονικών επιφυλάξεων. Αξιοποίηση αξιόπιστων πηγών για την προετοιμασία κειμένων ειδικού περιεχομένου. Ασκήσεις διαδοχικής διερμηνείας ενοτήτων διάρκειας 3–4 λεπτών με λήψη σημειώσεων, με έμφαση στην ακρίβεια των σημειώσεων (αποκωδικοποίηση), τη σταθερότητα των συμβόλων και τη μετατροπή των σημειώσεων σε ένα συνεκτικό λόγο στην ελληνική απόδοση.

7η εβδομάδα – Δημόσια υγεία, επιστήμη και καινοτομία

Δεξιότητες: Συνδυαστική αξιοποίηση της ενεργητικής ακρόασης, της μνήμης, της λήψης σημειώσεων και της προφορικής έκφρασης. Απόδοση επιστημονικών πληροφοριών με ακρίβεια και διατύπωση φυσική, εύληπτη και εύηχη. Ενδιάμεση δοκιμασία με απόδοση λόγων διάρκειας 2 λεπτών χωρίς σημειώσεις και λόγων διάρκειας 3 λεπτών με σημειώσεις. Ανατροφοδότηση και εντοπισμός ατομικών αναγκών εξάσκησης.

8η εβδομάδα – Διπλωματία και διεθνής συνεργασία

Δεξιότητες: Αναγνώριση και απόδοση της στάσης του ομιλητή, των διπλωματικών αποχρώσεων του λόγου, των επιφυλάξεων και του βαθμού δέσμευσης που εκφράζει μέσα από τη σωστή κατανόηση της τροπικότητας του λόγου (τροπικά ρήματα) και τη σωστή αποτύπωσή τους σε σύμβολα. Προσαρμογή του ύφους στην περίσταση επικοινωνίας. Διαδοχική διερμηνεία ενοτήτων διάρκειας 4–5 λεπτών με λήψη σημειώσεων και διαχείριση σύντομων ερωταποκρίσεων που συνήθως έπονται τέτοιου είδους ομιλιών (επικοινωνιακών περιστάσεων).

9η εβδομάδα – Μετανάστευση, άσυλο και κοινωνικές υπηρεσίες

Δεξιότητες: Διαχείριση της εναλλαγής ομιλητών σε σύντομους διαλόγους που λαμβάνουν χώρα σε υπηρεσίες του δημοσίου (νοσοκομεία, σχολεία, δικαστήρια, κ.ο.κ.) και πλήρης απόδοση των γαλλόφωνων παρεμβάσεων στα ελληνικά. Διατύπωση διαφανών αιτημάτων διευκρίνισης, τήρηση της εμπιστευτικότητας και κατανόηση των ορίων του ρόλου του/της διερμηνέα. Προσομοιώσεις με παρεμβάσεις διάρκειας 15–45 δευτερολέπτων εκ περιτροπής εναλλασσόμενου λόγου.

10η εβδομάδα – Υγεία, φροντίδα και επικοινωνία με ασθενείς

Δεξιότητες: Ακριβής και πλήρης μεταφορά εξηγήσεων και οδηγιών φροντίδας, με ιδιαίτερη προσοχή στην συναφή ιατρική ορολογία, στους αριθμούς, στις χρονικές αναφορές και στις προϋποθέσεις. Προετοιμασία σχετικού γλωσσαρίου και εξάσκηση στη λήψη σημειώσεων για σύντομες παρεμβάσεις. Προσομοιώσεις επικοινωνίας με ασθενείς, με παρεμβάσεις διάρκειας 15–60 δευτερολέπτων ανά εναλλαγή.

11η εβδομάδα – Δικαιοσύνη και διοικητικές διαδικασίες

Δεξιότητες: Ακριβής απόδοση ερωτήσεων, αρνήσεων, ισχυρισμών και διοικητικών ή νομικών διατυπώσεων, χωρίς αλλοίωση της θέσης του ομιλητή. Διαχείριση της σειράς ομιλίας και των αιτημάτων διευκρίνισης/αποσαφήνισης του εκφερόμενου λόγου. Βαθμολογούμενη προσομοίωση με παρεμβάσεις διάρκειας 20–60 δευτερολέπτων ανά εναλλαγή.

12η εβδομάδα – Συνεντεύξεις Τύπου και δημόσια επικοινωνία σε ψηφιακά περιβάλλοντα

Δεξιότητες: Διαδοχική διερμηνεία εκτενέστερων δηλώσεων πολιτικών προσώπων διάρκειας 5–6 λεπτών με λήψη σημειώσεων και σύντομων ερωτοαποκρίσεων διάρκειας 20–60 δευτερολέπτων. Διατήρηση της θέσης, του ύφους και των νοηματικών αποχρώσεων του ομιλητή/της ομιλήτριας. Προετοιμασία και παρουσίαση ομιλιών μπροστά σε κοινό και εξάσκηση στη διαχείριση της επικοινωνιακής πίεσης.

13η εβδομάδα – Περιφερειακή συνεργασία και θεσμικές επισκέψεις: προσομοίωση συνεδρίου

Δεξιότητες: Ολοκληρωμένη προετοιμασία και συμμετοχή σε προσομοίωση συνεδρίου, με κατανομή ρόλων ομιλητών/τριων, διερμηνέων και συμμετεχόντων/τεχουσών. Συνδυαστική εφαρμογή θεματικής έρευνας, ορολογικής προετοιμασίας, ενεργητικής ακρόασης, μνήμης, λήψης σημειώσεων και δημόσιας ομιλίας σε συνθήκες που προσεγγίζουν το επαγγελματικό περιβάλλον. Διαδοχική διερμηνεία κύριας ενότητας διάρκειας έως 6 λεπτών και σύντομων ερωτήσεων. Αυτοαξιολόγηση, αξιολόγηση από ομοτίμους και τεκμηρίωση της προόδου.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

Ιωαννίδης, Α. (2022). Θεωρία και πράξη της διερμηνείας. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. https://doi.org/10.57713/kallipos-93

Ξενόγλωσση

Gile, D. (2009). Basic concepts and models for interpreter and translator training (Rev. ed.). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.8

Gillies, A. (2005). Note-taking for consecutive interpreting: A short course. St. Jerome Publishing.

Gillies, A. (2017). Note-taking for consecutive interpreting: A short course (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315648996

Gillies, A. (2019). Consecutive interpreting: A short course. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315648972

Jones, R. (2002). Conference interpreting explained (2nd ed.). St. Jerome Publishing.

Pöchhacker, F. (2022). Introducing interpreting studies (3rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003186472

Rozan, J.-F. (1984). La prise de notes en interprétation consécutive. Librairie de l’Université.

Setton, R., & Dawrant, A. (2016a). Conference interpreting: A complete course. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.120

Setton, R., & Dawrant, A. (2016b). Conference interpreting: A trainer’s guide. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.121

Souza, I. E. T. de V., & Fragkou, E. (Eds.). (2020). Handbook of research on medical interpreting. IGI Global. https://doi.org/10.4018/978-1-5225-9308-9

Wadensjö, C. (1998). Interpreting as interaction. Longman.

Woo, K. (2025). Analysis of student interpreters’ self-assessment from the perspective of self-regulated learning. FORUM, 23(1), 85–106. https://doi.org/10.1075/forum.24006.woo

Συναφή επιστημονικά περιοδικά

• FORUM
• The Interpreter and Translator Trainer
• Interpreting
• Translation & Interpreting

Πηγές εκπαιδευτικού υλικού και ορολογικής τεκμηρίωσης

• Assemblée nationale: https://videos.assemblee-nationale.fr/
• Council of the European Union Video: https://video.consilium.europa.eu/
• EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/
• European Commission Audiovisual Service: https://audiovisual.ec.europa.eu/
• European Parliament Multimedia Centre: https://multimedia.europarl.europa.eu/
• IATE: https://iate.europa.eu/
• Speech Repository: https://speech-repository.webcloud.ec.europa.eu/
• UN Web TV: https://webtv.un.org/

Δια ζώσης διδασκαλία στην πανεπιστημιακή τάξη, πρόσωπο με πρόσωπο, με σύντομες θεωρητικές εισηγήσεις, επίδειξη της διαδικασίας από τη διδάσκουσα, πρακτική σε ατομικό επίπεδο και εργασία σε τριάδες.

Εναλλάσσονται οι ρόλοι ομιλητή, διερμηνέα και ακροατή. Κάθε κύκλος περιλαμβάνει πρώτη απόδοση, αυτοαξιολόγηση, ανατροφοδότηση, στοχευμένη επανάληψη και εφαρμογή σε νέο απόσπασμα.

Χρήση ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού / «δεξαμενών ομιλιών» για την εξάσκηση της διερμηνείας.

Χρήση της η-Τάξης του μαθήματος για υλικό, οδηγίες, προθεσμίες, υποβολές, καταγραφές και ανατροφοδότηση. Αξιοποιούνται οπτικοακουστικές πηγές, βιντεοπροβολέας, μέσα ακρόασης και ηχογράφησης, επίσημες ορολογικές βάσεις και παράλληλα θεσμικά κείμενα.

Εντάσσονται ειδικά Workbenches και εργαλεία συμβατά με H5P για διαδραστική, πολυτροπική εξάσκηση υπό την αυστηρή εποπτεία και καθοδήγηση της διδάσκουσας.

Χρησιμοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) όπως περιγράφεται παρακάτω: 

• Πλαίσιο χρήσης. Η χρήση ΤΝ επιτρέπεται αποκλειστικά για τους παρακάτω εκπαιδευτικούς σκοπούς και υπό την αυστηρότατη εποπτεία της διδάσκουσας. 
• Προετοιμασία και διδασκαλία. Η διδάσκουσα αξιοποιεί τις δυνατότητες της ΤΝ για την προετοιμασία και την προσαρμογή υλικού που καλλιεργεί προηγμένες δεξιότητες ως εξής: πολυτροπικές ασκήσεις διαφορετικού τύπου, ασκήσεις μνήμης, ακουστικά και οπτικά ερεθίσματα σε ακολουθία ή ταυτόχρονα, δραστηριότητες διαβαθμισμένης δυσκολίας και ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Το υλικό ελέγχεται από την ίδια πριν χρησιμοποιηθεί στην τάξη με βιντεοπροβολέα και άλλα οπτικοακουστικά μέσα, όπως περιγράφονται παραπάνω.
• Workbenches και H5P. Η ΤΝ υποστηρίζει την ομαλή ένταξη ειδικών Workbenches από πλατφόρμες ΤΝ στην η-Τάξη και την ενσωμάτωση εργαλείων συμβατών με H5P. Τα περιβάλλοντα αυτά αυξάνουν τη διαδραστικότητα και δημιουργούν ειδικές συνθήκες εξάσκησης της διερμηνείας, όπως συνδυασμένη επεξεργασία ερεθισμάτων, εναλλαγές ομιλητών και ελεγχόμενη αύξηση της δυσκολίας (ταχύτητα, εναλλαγή, κ.λπ.). 
• Αξιολόγηση επίδοσης. Η ΤΝ δεν χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της επίδοσης των φοιτητών και φοιτητριών, παρά μόνο σε περιπτώσεις όπου οι παράμετροι και τα κριτήρια έχουν οριστεί αυστηρά από τη διδάσκουσα. Κάθε σχετική χρήση παραμένει υπό τον έλεγχό της τελευταίας και η τελική αξιολογική κρίση και βαθμολόγηση ανήκουν αποκλειστικά στην ίδια.
• Εργασίες και ερευνητική προετοιμασία. Η χρήση ΤΝ δεν επιτρέπεται στις εργασίες των φοιτητών/τριών και στις δραστηριότητες αναστοχαστικού χαρακτήρα. Για την έρευνα και την προπαρασκευαστική διερεύνηση συνιστάται η χρήση της ΤΝ μόνο εφόσον εντάσσεται στην εκτέλεση ασκήσεων στα ειδικά Workbenches ή/και συνοδεύεται από διασταύρωση πληροφοριών και πηγών. Αυτή η περιορισμένη χρήση δεν αίρει την απαγόρευση παραγωγής των παραδοτέων με ΤΝ.
• Ειδικά γλωσσάρια. Η ΤΝ μπορεί να συνδράμει στον εντοπισμό υποψήφιων όρων και στη διερεύνηση ειδικών γλωσσαρίων. Κάθε όρος και κάθε ισοδύναμο στη γλώσσα στόχο επιβεβαιώνονται σε επίσημες ορολογικές βάσεις και θεσμικές πηγές του αντίστοιχου θεματικού πεδίου και της ειδικότητας, όπως η IATE, και επίσημα παράλληλα κείμενα. Οι προτάσεις της ΤΝ δεν αποτελούν τεκμηρίωση και δεν υποκαθιστούν την προσωπική έρευνα και σύνταξη του παραδοτέου.
• Κριτική και χρηστή χρήση. Στο μάθημα δοκιμάζονται οι δυνατότητες και οι περιορισμοί διαφορετικών εργαλείων. Εξετάζονται η ακρίβεια, οι παραλείψεις, οι στρεβλώσεις και μεροληψίες και η καταλληλότητα των αποτελεσμάτων για τη διερμηνεία. Καλλιεργούνται η τεκμηριωμένη επιλογή εργαλείων, η προστασία εμπιστευτικού υλικού και η υπεύθυνη χρήση τους.