Προσεγγίζονται θεωρητικές αρχές και ειδικά μεταφρασιολογικά μοντέλα τόσο από την σκοπιά της γλωσσολογίας όσο και από την πλευρά της φιλοσοφίας της γλώσσας, προκειμένου οι φοιτητές να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους σχετικά με τις ποικίλες εκφάνσεις και τη λειτουργία της γλώσσας και να είναι σε θέση να κατανοήσουν τη σημασία της γλωσσικής ανάλυσης του κειμένου πηγή και την επιρροή του συγκειμένου και του περικειμένου, αλλά και να εξοικειωθούν με μεταφραστικές τεχνικές και στρατηγικές που ακολουθούνται από επαγγελματίες μεταφραστές και μεταφράστριες. Δεν γίνεται χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ή/και της μηχανικής μετάφρασης κατά τη διεξαγωγή ή/και αξιολόγηση του μαθήματος.

Με την ολοκλήρωση των μαθημάτων οι φοιτητές/τριες:

• Θα έχουν εξοικειωθεί με τον μεταφρασεολογικό στοχασμό όπως έχει εμπεδωθεί από γλωσσολόγους (Γιάκομπσον, Στάινερ κ.α.) και φιλόσοφους (Χάιντεγκερ, Βιτγκενστάιν, Βίκο, Ντεριντά κ.α.).
• Θα γνωρίζουν θεμελιώδεις έννοιες της μεταφρασεολογίας και θα αναγνωρίζουν τη διεθνή ορολογία.
• Θα έχουν καλλιεργήσει περαιτέρω την κριτική σκέψη τους για τη μεταφραστική διαδικασία μέσα από τη μελέτη ποικίλων ειδών κειμένου, όπως είναι τα λογοτεχνικά, τα βιβλικά και η αρχαιοελληνική γραμματεία μεταξύ άλλων, και θα έχουν διερευνήσει θεωρητικά τις ποικίλες προκλήσεις που θέτει η πράξη της μετάφρασης, καθώς και θα έχουν οπλιστεί με τα κατάλληλα εφόδια, προκειμένου να προσπελάσουν επιτυχώς τις όποιες γλωσσικές και κειμενικές δυσκολίες.
• Μέσα από τις διαλέξεις των μαθημάτων «Θεωρία και Πράξη της Μετάφρασης Ι» και «Θεωρία και Πράξη της Μετάφρασης ΙΙ», θα έχουν αποκτήσει το θεωρητικό υπόβαθρο που καλείται να έχει ένας επαγγελματίας μεταφραστής/στρια.

1η εβδομάδα: Παρουσίαση δομής μαθήματος και συζήτηση για τους επιδιωκόμενους σκοπούς και τα μαθησιακά αποτελέσματα.

Αποφλοιώνοντας τις στοιβάδες του νοήματος: Σημείο, Σημασία, Έννοια. – Η σημασιολογική και η ονομασιολογική φάση της μετάφρασης σύμφωνα με τον Εουγένιο Κοσερίου.

2η εβδομάδα: Η λύση της ισοδυναμίας όπως περιγράφεται από τον Ρομάν Γιάκομπσον

3η εβδομάδα: Μετάφραση και νόημα.

4η εβδομάδα: Μεταφορά και μετάφραση.

5η εβδομάδα: Μετάφραση της argot και της slang. – Μετάφραση και ποίηση.

6η εβδομάδα: Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν

7η εβδομάδα: Μάρτιν Χάιντεγκερ

8η εβδομάδα: Τζιανμπατίστα Βίκο

9η εβδομάδα: Τζορτζ Στάινερ

10η εβδομάδα: Ζακ Ντεριντά

11η εβδομάδα: Ενδογλωσσική μετάφραση. Μεταφραστικές τάσεις στην απόδοση των ομηρικών κειμένων και της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας και κωμωδίας (Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευρυπίδης, Αριστοφάνης).

12η εβδομάδα: Μεταφράσεις λογοτεχνικών και βιβλικών κειμένων. Η μεταφραστική δράση σημαντικών Ελλήνων λογοτεχνών.

13η εβδομάδα: Περί ελέγχου των μεταφράσεων. – Είναι διδακτή η μετάφραση; Συζήτηση και προετοιμασία για την εξέταση του μαθήματος. Ανατροφοδότηση και σχόλια.

• Κεντρωτής, Γ.(1997) Θεωρία και πράξη της μετάφρασης, Αθήνα: Δίαυλος
• Κεντρωτής, Γ. (2021) Ποδήλατα και ποδηλάτες, Αθήνα: Gutenberg
• Πλάτωνος. (μτφ.) Κεντρωτής, Γ. (2013) Κρατύλος. Ή περί ορθότητος ονομάτων, λογικός, Αθήνα: Gutenberg.
• Στάινερ, T. (2004) Μετά τη Βαβέλ, Αθήνα: Scripta

Σημειώσεις μαθημάτων.

Παράδοση μαθημάτων. Διάλογος με τις/τους φοιτήτριες/τές. Συγγραφή εργασιών.

Χρήση Τ.Π.Ε. στη διδασκαλία

Γραπτές εξετάσεις.