Εξετάζονται θέματα που αφορούν την ένταξη της μετάφρασης στον χώρο των κειμενικών επιστημών και τη σύνδεσή της με τη γλωσσολογία (κυρίως με την κειμενογλωσσολογία και την κοινωνιογλωσσολογία) και τη γλωσσοφιλοσοφία. Αναλύονται θέματα που αφορούν τη διεθνώς χρησιμοποιούμενη ορολογία και προσεγγίζονται οι κατηγορίες της ισοδυναμίας και του συνωνυμικού λόγου. Αναζητούνται οι ρίζες της μετάφρασης ως γνωσικής διαδικασίας στον Κρατύλο του Πλάτωνος, στο Περί ερμηνείας του Αριστοτέλους, στο Περί συνθέσεως ονομάτων του Διονυσίου Αλικαρνασσέως και στο De oratore του Κικέρωνος. Δεν γίνεται χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ή/και της μηχανικής μετάφρασης κατά τη διεξαγωγή ή/και αξιολόγηση του μαθήματος.

Οι φοιτητές/τριες :

• Θα έχουν αποκτήσει μια σφαιρική και, ταυτόχρονα, εις βάθος γνωριμία με τη μετάφραση, τόσο ως κλάδο της γλωσσολογίας όσο και ως πεδίο έρευνας της φιλοσοφίας της γλώσσας.
• Θα γνωρίζουν θεμελιώδεις έννοιες της μεταφρασιολογίας, όπως είναι η λειτουργία της ισοδυναμίας και της συνωνυμίας, οι «ανοιχτές» και οι «κλειστές» μεταφράσεις και η σημασιολογική και η ονομασιολογική φάση της μετάφρασης.
• Θα αναγνωρίζουν τη διεθνή ορολογία.
• Θα έχουν προσεγγίσει θεωρητικά και κριτικά το πεδίο της Μετάφρασης μέσα από σπουδαία θεωρητικά, φιλοσοφικά και μεταγλωσσικά κείμενα, τα οποία θα έχουν καταφέρει να εδραιώσουν στις/ους φοιτήτριες/τές ένα αξιόλογο και στέρεο θεωρητικό υπόβαθρο, το οποίο θα τους συνοδεύει καθ’ όλη τη μεταφραστική τους πορεία.
• Θα αντιλαμβάνονται καλύτερα τις βαθύτερες πτυχές του μεταφράζειν εν γένει.

1η εβδομάδα: Παρουσίαση δομής μαθήματος και συζήτηση για τους επιδιωκόμενους σκοπούς και τα μαθησιακά αποτελέσματα. Τι είναι η θεωρία και πράξη της μετάφρασης. 

2η εβδομάδα: Μεταφραστική ικανότητα. – Η φαύλη τέχνη της μετάφρασης. 

3η εβδομάδα: Μετάφραση και ισοδυναμία Ι.

4η εβδομάδα: Διάκριση μεταφράσεων επί τη βάσει του σκοπού της, του είδους του μεταφραστικού κειμένου και του αποδέκτη-κοινού. – Το μετάφρασμα.

5η εβδομάδα: Η Επιστήμη της Μετάφρασης και η Γλωσσολογία.

6η εβδομάδα: Γλώσσα και γνώση εν σχέσει προς τη Μετάφραση: Γιόχαν Γκότφριντ φον Χέρντερ και Βίλχερλμ φον Χιούμπολτ.

7η εβδομάδα: Γλώσσα και γνώση εν σχέσει προς τη Μετάφραση: Έντουαρντ Σαπίρ, Μπέντζαμιν Λι Γουόρφ και Νόαμ Τσόμσκι.

8η εβδομάδα: Η χρήση της συνωνυμίας στη μετάφραση.   

9η εβδομάδα: Μετάφραση και ισοδυναμία ΙΙ.

10η εβδομάδα: Πλάτων Κρατύλος.

11η εβδομάδα: Αριστοτέλης Περί ερμηνείας.

12η εβδομάδα: Διονύσιος Αλικαρνασσεύς Περί συνθέσεως ονομάτων.

13η εβδομάδα: Κικέρων Ο τέλειος ρήτωρ.

• Κεντρωτής, Γ. (1997). Θεωρία και πράξη της μετάφρασης, Αθήνα: Δίαυλος
• Κεντρωτής, Γ. (2021) Ποδήλατα και ποδηλάτες. Αθήνα: Gutenberg
• Στάινερ, T. (2004) Μετά τη Βαβέλ, Αθήνα: Scripta.
• Σημειώσεις Μαθημάτων

Παράδοση μαθημάτων. Συζήτηση γύρω από τις προτεινόμενες θεωρίες. Συγγραφή εργασιών.

Χρήση Τ.Π.Ε. στη διδασκαλία.

Γραπτές εξετάσεις.