Παρουσίαση της Μετάφρασης ως στοχευμένης δραστηριότητας και, συγκεκριμένα, ως διαπολιτισμικής και διαπροσωπικής διάδρασης και κειμενοπαραγωγικής δράσης. Κείμενα μεγαλύτερης έκτασης, με εντονότερο βαθμό ειδικότητας και πολιτισμικό φορτίο που επιλέγονται από ιταλικές ιστοσελίδες αναλύονται μέσω του εντοπισμού και της σύγκρισης των γλωσσοπολιτισμικών και γλωσσοκειμενικών διαφορών της ξένης με την ελληνική γλωσσοκουλτούρα και μεταφράζονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα των μεταφραστικών οδηγιών που παρέχονται στους φοιτητές ταυτόχρονα με το προς μετάφραση κείμενο και τη χρήση συγκεκριμένων μεταφραστικών κανόνων και στρατηγικών.

Κατά τη διάρκεια του μαθήματος, οι φοιτητές δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ή/και Μηχανικής Μετάφρασης (ΜΜ). Ωστόσο, ενθαρρύνονται να τα χρησιμοποιούν με σύνεση κατά την ατομική τους μελέτη στο σπίτι.

Αντικειμενικοί Στόχοι - Επιδιωκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

• να μάθουν να μεταφράζουν από ιταλικά προς ελληνικά γραπτά κείμενα μέτριας έως υψηλής δυσκολίας
• να μπορούν να αξιολογούν και να επιμελούνται ένα ήδη μεταφρασμένο κείμενο μέτριας έως υψηλής δυσκολίας από ιταλικά προς ελληνικά
• να μάθουν να μεταφράζουν επίσημα έγγραφα
• να μάθουν να κάνουν ορολογική έρευνα και να επιβεβαιώνουν την ορθή μετάφραση όρων από την ιταλική στην ελληνική
• να μάθουν να ξεχωρίζουν μια «καλή» μετάφραση από μια «κακή» μετάφραση
• να μάθουν να εργάζονται με παράλληλα σώματα κειμένων
• να μάθουν να επιλέγουν στο σωστό ύφος στη μετάφρασή τους

Γενικές ικανότητες

• Απόδοση από τα ιταλικά προς ελληνικά γραπτών κειμένων μέτριας έως υψηλής δυσκολίας
• Επίσημη μετάφραση ιταλικών δημοσίων εγγράφων
• Επιμέλεια επίσημων μεταφράσεων
• Μεταγραφή ιταλικών ονομάτων στην ελληνική
• Ορολογική έρευνα και ορολογική επαλήθευση

• 1η εβδομάδα: Παρουσίαση Καταλόγου αναγνωσμάτων στην ιταλική που θα ανατεθεί στους φοιτητές προς ανάγνωση. Πρόκειται για επιλογή αναγνωσμάτων στην ιταλική γλώσσα που θα ανήκουν σε διαφορετικά είδη κειμένων (άρθρα εφημερίδας, δημόσια έγγραφα, νομικά έγγραφα, συνταγές/μενού, εγχειρίδια χρήσης). Τα εν λόγω αναγνώσματα θα χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια για την εκμάθηση των συμβάσεων και των χαρακτηριστικών που διέπουν έκαστο κειμενικό είδος.
• 2η εβδομάδα: Εισαγωγή στην επίσημη μετάφραση ιταλικών δημοσίων εγγράφων. Κανόνες που διέπουν την επίσημη μετάφραση. Επίσημη μετάφραση ιταλικών δημοσίων εγγράφων.

·         3η εβδομάδα: Μετάφραση μαγειρικών συνταγών/μενού.

·         4η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης μαγειρικών συνταγών/μενού εστιατορίων από τα ιταλικά προς ελληνικά.

·         5η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης άρθρων από εφημερίδες (ιταλική ή παγκόσμια επικαιρότητα) από τα ιταλικά προς ελληνικά. Θα ζητηθεί από τους φοιτητές να μεταφράσουν σύντομα αποσπάσματα που θα επιλεγούν ειδικά γιατί περιέχουν στοιχεία που παρουσιάζουν μεταφραστικό ενδιαφέρον σε επίπεδο λεξιλογίου όπως και σε επίπεδο σύνταξης.

·         6η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης άρθρων από εφημερίδες (ιταλική ή παγκόσμια επικαιρότητα) από τα ιταλικά προς ελληνικά (συνέχεια).

·         7η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης άρθρων από εφημερίδες (ιταλική ή παγκόσμια επικαιρότητα) από τα ιταλικά προς ελληνικά (συνέχεια).

·         8η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης εγχειριδίων χρήσης μηχανημάτων/συσκευών από τα ιταλικά προς ελληνικά.

·         9η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης εγχειριδίων χρήσης μηχανημάτων/συσκευών από τα ιταλικά προς ελληνικά.

·         10η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης συμβάσεων/συμβολαίων/πληρεξουσίων (νομικών εγγράφων) από τα ιταλικά προς ελληνικά

·         11η & 12η εβδομάδα: Πρακτικές ασκήσεις μετάφρασης συμβάσεων/συμβολαίων/πληρεξουσίων (νομικών εγγράφων) από τα ιταλικά προς ελληνικά

·         13η εβδομάδα: Ανακεφαλαίωση των βασικών συμπερασμάτων που εξήχθησαν κατά τις προηγούμενες εβδομάδες σε επίπεδο συγκριτικής γραμματικής της ιταλικής και ελληνικής γλώσσας. Ανάγνωση και ανάλυση παραδειγμάτων «καλών» και «κακών» μεταφράσεων από τα ιταλικά στα ελληνικά.

Βασική βιβλιογραφία

1. Baker, M. (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation. 3rd ed. London: Routledge.

2. Munday, J., Ramos Pinto, S. & Blakesley, J. (2026). Introducing Translation Studies: Theories and Applications. 6th ed. London: Routledge.

Ηλεκτρονικά λεξικά και ορολογικές βάσεις

3. Treccani – Vocabolario della lingua italiana. https://www.treccani.it/vocabolario/

4. WordReference – Dizionario Italiano–Greco. https://www.wordreference.com/itgr/

5. Garzanti Linguistica – Dizionario della lingua italiana. https://www.garzantilinguistica.it/

6. IATE – Interactive Terminology for Europe. https://iate.europa.eu/

Ηλεκτρονικά σώματα κειμένων και εκπαιδευτικό υλικό

7. EUR-Lex – Access to European Union Law. https://eur-lex.europa.eu/

8. Routledge – Introducing Translation Studies: Companion Website. https://routledgelearning.com/introducingtranslationstudies/

Πρόσωπο με πρόσωπο/Εισήγηση, συζήτηση, ερωταποκρίσεις, καταιγισμός ιδεών (brainstorming), προβολή βίντεο.

Τεχνολογίες ΤΠΕ.

Κατά τη διάρκεια του μαθήματος, οι φοιτητές δεν ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ή/και Μηχανικής Μετάφρασης (ΜΜ), καθώς βασικός μαθησιακός στόχος είναι η ανάπτυξη της αυτόνομης μεταφραστικής σκέψης, της κριτικής ικανότητας και της δεξιότητας λήψης τεκμηριωμένων μεταφραστικών αποφάσεων. Οι δεξιότητες αυτές είναι απαραίτητες για τη μελλοντική επαγγελματική τους δραστηριότητα, ιδίως όσον αφορά την κριτική αξιολόγηση των μεταφραστικών λύσεων που προτείνονται από συστήματα ΤΝ και ΜΜ.

Ωστόσο, κατά την ατομική τους μελέτη στο σπίτι, συνιστάται η συνετή και κριτική χρήση των εν λόγω εργαλείων, με στόχο την εξοικείωση με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους, χωρίς να υποκαθίσταται η προσωπική μεταφραστική προσπάθεια.

Στις εξετάσεις εξαμήνου οι φοιτητές καλούνται να μεταφράσουν ένα κείμενο έως 400 λέξεων μέτριας έως υψηλής δυσκολίας από τα ιταλικά προς ελληνικά. Δεν επιτρέπεται η χρήση κινητών ή λεξικών κατά τη διάρκεια της εξέτασης.