Γλωσσολογία σωμάτων κειμένων και Μετάφραση


Διδάσκων/ουσα: Κοζομπόλης Σταύρος
Κωδικός Μαθήματος: YE-0601
Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Επιλογής
Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό
Γλώσσα Μαθήματος: Ελληνικά
Εξάμηνο: Οποιοδήποτε Χειμερινό
ECTS: 2
Erasmus: Διαθέσιμο (στα Αγγλικά)

Σύντομη Περιγραφή:

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στις βασικές αρχές, μεθόδους και εφαρμογές της Γλωσσολογίας Σωμάτων Κειμένων (ΓΣΚ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση ηλεκτρονικών σωμάτων κειμένων (ΣΚ) τόσο στη μετάφραση, όσο και στην έρευνα.

Αρχικά, παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες της ΓΣΚ, όπως το «σώμα κειμένων», η «αντιπροσωπευτικότητα», η «ισορροπία», η «επισημείωση» κτλ. Εξετάζονται, επίσης, οι βασικές κατηγορίες ΣΚ, τα κυριότερα μεθοδολογικά εργαλεία τους, καθώς  και οι βασικές μέθοδοι ανάλυσής τους.

Αντικειμενικοί Στόχοι - Επιδιωκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα μπορούν να:

•    γνωρίζουν τις βασικές έννοιες της Γλωσσολογίας Σωμάτων Κειμένων (ΓΣΚ)
•    διακρίνουν τους διαφορετικούς τύπους σωμάτων κειμένων (ΣΚ) και να κατανοούν τα χαρακτηριστικά τους
•    κατανοούν τις βασικές αρχές σχεδιασμού και συγκρότησης ενός ΣΚ
•    αναλύουν ποσοτικά και ποιοτικά ένα ΣΚ
•    κατανοούν τις δυνατότητες και τους περιορισμούς των ΣΚ ως εργαλείων μετάφρασης και διερμηνείας
•    συγγράφουν και να παρουσιάζουν μια επιστημονική εργασία με χρήση ΣΚ

Περιεχόμενο (Syllabus):

1η εβδομάδα:
Παρουσίαση της δομής μαθήματος και τρόπου αξιολόγησης. Εισαγωγή στη ΓΣΚ και την ιστορική της εξέλιξη. 
Ανάλυση βασικές εννοιών: Τι είναι το σώμα κειμένων (ΣΚ, corpus); Corpus-based και corpus-driven προσεγγίσεις. 
Αναφορά στα κυριότερα προγράμματα επεξεργασίας ΣΚ και στους τρόπους με τους οποίους τα ΣΚ χρησιμοποιούνται στη μετάφραση και την έρευνα.  

2η εβδομάδα:
Διάφορα είδη ΣΚ. Εστίαση σε έννοιες όπως μέγεθος, το παράλληλο και το συγκρίσιμο ΣΚ και η επισημείωση.

3η εβδομάδα:
Αρχές σχεδιασμού και συγκρότησης ενός ΣΚ. Κριτήρια σχεδιασμού. Εστίαση στις έννοιες της αντιπροσωπευτικότητας και της ισορροπίας.
Workshop: Σχεδιασμός DIY ΣΚ στην τάξη. Εφαρμογή όσων διδάχθηκαν στην τάξη τη 2η και 3η εβδομάδα. 

4η εβδομάδα:
Κυριότερες μορφές μεθοδολογικής ανάλυσης ΣΚ. Ποσοτική και ποιοτική ανάλυση και τριγωνοποίηση αποτελεσμάτων.

5η εβδομάδα:
Προγράμματα επεξεργασίας ΣΚ. Εξάσκηση στο πρόγραμμα επεξεργασίας ΣΚ AntConc στην τάξη. 
Workshop: Ποσοτική ανάλυση του DIY ΣΚ που δημιουργήθηκε την 3η εβδομάδα.

6η εβδομάδα:
Εξάσκηση στο πρόγραμμα επεξεργασίας ΣΚ Sketch Engine. 
Workshop: Ποσοτική και ποιοτική ανάλυση του DIY ΣΚ που δημιουργήθηκε την 3η εβδομάδα. Τριγωνοποίηση αποτελεσμάτων.

7η εβδομάδα:
ΓΣΚ και Μετάφραση. Παράλληλα και συγκρίσιμα ΣΚ και μετάφραση. Ευθυγράμμιση, δίγλωσσοι κατάλογοι συχνότητας και επίλυση μεταφραστικών προβλημάτων.

8η εβδομάδα:
ΓΣΚ και Ορολογία. Εξαγωγή, τεκμηρίωση και μετάφραση ορολογίας.
Workshop: Εφαρμογή σε μετάφραση ειδικού κειμένου. Εντοπισμός όρων, αναζήτηση συνάψεων και φράσεων.  

9η εβδομάδα:
Παρουσίαση οδηγιών τελικής εργασίας. Ερευνητικά ερωτήματα και μεθοδολογία εργασίας. 
Workshop: Σχεδιασμός corpus-based ατομικής έρευνας στην τάξη. Συζήτηση αποριών.

10η εβδομάδα:
Σύντομη παρουσίαση από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες των θεμάτων ατομικών τους εργασιών στην τάξη. Συζήτηση και ανατροφοδότηση.

11η εβδομάδα:
Παρουσίαση προόδου εργασιών φοιτητών και φοιτητριών. Συζήτηση και ανατροφοδότηση. 

12η εβδομάδα:
Παρουσίαση προόδου εργασιών φοιτητών και φοιτητριών. Συζήτηση και ανατροφοδότηση.

13η εβδομάδα:
Παρουσίαση προόδου εργασιών φοιτητών και φοιτητριών. Συζήτηση και ανατροφοδότηση.
Ανακεφαλαίωση μαθήματος και επίλυση τελευταίων αποριών.

Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη:

Anthony, L. (2013). A critical look at software tools in corpus linguistics. Linguistic
Research, 30(2), σσ. 141-161.

Baker, P. (2006). Using Corpora in Discourse Analysis. A&C Black.
Bowker, L., & Pearson, J. (2002). Working with specialized language: A practical guide to using corpora. Routledge.

Dash, N. (2008). Corpus linguistics: An introduction. New Delhi: Pearson Education. India.

Hasko, V. (2012). Qualitative corpus analysis. Στο C. Chapelle (Επιμ.), The
encyclopedia of applied linguistics (σσ. 4758-4764). John Wiley & Sons, Ltd.
doi: https://doi.org/10.1002/9781405198431.wbeal0974

Kozobolis, S. (2020). A corpus-based study on deontic modality in Competition Law: Insights from the English-Greek language pair. Estudios de Traducción, σσ. 91-106.

Leech, G. (2005). Adding linguistic annotation. Στο M. Wynne, Developing Linguistic Corpora: A Guide to Good Practice (σσ. 17-29). Oxford: Oxbow Books.

Malamatidou, S. (2017). Corpus triangulation: Combining data and methods in
corpus-based translation studies. Routledge.

McEnery, T., & Hardie, A. (2011). Corpus linguistics: Method, theory and practice.
Cambridge : Cambridge University Press.

McEnery, T., & Wilson, A. (2001). Corpus Linguistics: An Introduction (2η εκδ.).
Edinburgh: Edinburgh University Press.

Sinclair, J. (2005). Corpus and Text. Basic Principles. Στο M. Wynne (Επιμ.),
Developing Linguistic Corpora: a Guide to Good Practice (σσ. 1-16). Oxford:
Oxbow Books.

Tognini-Bonelli, E. (2001). Corpus linguistics at work. John Benjamins Publishing.
Weisser, M. (2016). Practical corpus linguistics: An introduction to corpus-based
language analysis. John Wiley & Sons.

Γούτσος, Δ., & Φραγκάκη, Γ. (2015). Εισαγωγή στη γλωσσολογία σωμάτων κειμένων. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών.

Κοζομπόλης, Σ. (2022). Όψεις της δεοντικής τροπικότητας στη νομική γλώσσα και μετάφραση του Δικαίου του Ανταγωνισμού της ΕΕ: κριτική επεξεργασία και ανάλυση σώματος κειμένου στα αγγλικά και στα ελληνικά (Διδακτορική διατριβή, Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Tμήμα Ξένων Γλωσσών, Mετάφρασης και Διερμηνείας).

Κοζομπόλης, Σ. (2025). Το Qatargate μέσα από τα μάτια του ελληνικού και ευρωπαϊκού τύπου: Ανάλυση αγγλοελληνικού Σώματος Κειμένων. Πρακτικά συνεδρίου με τίτλο: 44ο Διεθνές Συνέδριο Λειτουργικής Γλωσσολογίας. (Καλαμάτα, Ελλάδα, 17-20 Οκτωβρίου 2023).

Ρουγγέρη, Α., Κοζομπόλης, Στ. (2025). Η απεικόνιση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών στον ελληνόφωνο τύπο: έρευνα σε σώμα κειμένων. Επτάνησος Πολιτεία, 3.

Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι:

Πρόσωπο με πρόσωπο/ To μάθημα είναι δίωρο και γίνεται με τη μορφή διάλεξης και με τη βοήθεια παρουσιάσεων και διαδικτυακού υλικού 

Χρηση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας:

Στο μάθημα, γίνειται εκτενής παρουσίαση και χρήση προγραμμάτων επεξεργασίας ΣΚ (π.χ. AntConc και Sketch Engine). Δεν γίνεται εκτεταμένη χρήση ΤΝ.   

Μέθοδοι αξιολόγησης/βαθμολόγησης:

Η αξιολόγηση των φοιτητών και των φοιτητριών γίνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του εξαμήνου με κριτήριο τη συμμετοχή τους στη διδακτική διαδικασία και την ανταπόκρισή τους στην επεξεργασία των ασκήσεων. 
Η τελική αξιολόγηση και βαθμολόγηση γίνεται με γραπτή ερευνητική εργασία, η οποία αφορά τη δημιουργία και την ανάλυση ενός ΣΚ (80%) και με υποχρεωτική παρουσίασή της (20%) κατά τις τρεις τελευταίες εβδομάδες του εξαμήνου (προσομοίωση συνεδρίου).


Επιστροφή

Προπτυχιακό


ESDP

Γραμματεία

Πλατεία Χρ. Τσιριγώτη
Κτίριο «Γαληνός» (1ος όροφος)
49132 Κέρκυρα

26610 87202
dflti@ionio.gr

Ωράριο Λειτουργίας & Υποδοχής Κοινού:
Ημέρες λειτουργίας: Δευτέρα με Παρασκευή
Συνολικό ωράριο λειτουργίας Γραμματείας: 08:30–15:30
Ώρες εξυπηρέτησης κοινού: Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή πρωί 10:00 έως 12:00

Πλατφόρμα eClass Ηλεκτρονική Γραμματεία Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο Διαχείριση συγγραμμάτων Κόμβος Πρακτικής Άσκησης Βιβλιοθήκη
35-years
<< <
Οκτώβριος 2026
> >>
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Ανάγνωση ΚειμένουΑνάγνωση Κειμένου Αναγνωσιμότητα ΚειμένουΑναγνωσιμότητα Κειμένου Αντίθεση ΧρωμάτωνΑντίθεση Χρωμάτων
Επιλογές Προσβασιμότητας