Το μάθημα εξετάζει τη θεωρία και την πράξη της επιχώριας προσαρμογής (localization) ψηφιακού περιεχομένου στο πλαίσιο της σύγχρονης γλωσσικής βιομηχανίας. Εστιάζει στις γλωσσικές, πολιτισμικές, τεχνικές και νομικές πτυχές της προσαρμογής ιστοτόπων, εφαρμογών λογισμικού και κινητών συσκευών, διεπαφών χρήστη, περιεχομένου ηλεκτρονικού εμπορίου και μάρκετινγκ, υλικού ηλεκτρονικής μάθησης, πολυμεσικού περιεχομένου και βιντεοπαιχνιδιών για διαφορετικές τοπικές αγορές, με ιδιαίτερη αναφορά στις συμβάσεις της ελληνικής τοπικής ρύθμισης (el-GR). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διεθνοποίηση, στον χειρισμό αρχείων πόρων και μορφών ανταλλαγής, στη διαχείριση ορολογίας και οδηγών ύφους, στους περιορισμούς σχεδίασης και διάταξης, στην αξιοποίηση της μηχανικής μετάφρασης και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης με ανθρώπινη εποπτεία, στον γλωσσικό και λειτουργικό ποιοτικό έλεγχο, καθώς και στη σύνδεση της επιχώριας προσαρμογής με την προσβασιμότητα και την εμπειρία χρήστη. Το μάθημα έχει εφαρμοσμένο, εργαστηριακό χαρακτήρα και οργανώνεται γύρω από ένα ομαδικό έργο επιχώριας προσαρμογής που προσομοιώνει πραγματικές συνθήκες της αγοράς, με αυθεντικό υλικό και ροές εργασίας από την επαγγελματική πρακτική.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα μπορούν να:
•    διακρίνουν και εξηγούν τις έννοιες της μετάφρασης, της επιχώριας προσαρμογής (localization), της διεθνοποίησης (internationalization), της παγκοσμιοποίησης (globalization) και της δημιουργικής απόδοσης (transcreation), καθώς και τη θέση τους στο μοντέλο GILT (Globalization, Internationalization, Localization, Translation),
•    αναγνωρίζουν τις γλωσσικές, πολιτισμικές, τεχνικές, νομικές και λειτουργικές παραμέτρους που επηρεάζουν την προσαρμογή ψηφιακού περιεχομένου για συγκεκριμένες τοπικές ρυθμίσεις (locales), αγορές και ομάδες χρηστών,
•    αναλύουν ιστοτόπους, εφαρμογές, διεπαφές χρήστη και πολυμεσικό υλικό, ώστε να εντοπίζουν τα τοπικοποιήσιμα στοιχεία και τα προβλήματα διεθνοποίησης (π.χ. συνενωμένες συμβολοσειρές, κείμενο ενσωματωμένο σε εικόνες, σταθερές μορφές ημερομηνίας και αριθμών),
•    χειρίζονται με ασφάλεια αρχεία πόρων και μορφές ανταλλαγής (π.χ. JSON, XML, PO, XLIFF, SRT/WebVTT) σε περιβάλλοντα μετάφρασης με τη βοήθεια υπολογιστή και σε πλατφόρμες επιχώριας προσαρμογής, προστατεύοντας μεταβλητές, ετικέτες, σύμβολα κράτησης θέσης και κανόνες πληθυντικού,
•    εφαρμόζουν  συμβάσεις της ελληνικής τοπικής ρύθμισης (locale conventions, el-GR) σε ημερομηνίες, αριθμούς, νομίσματα, μονάδες, ταξινόμηση, κεφαλαία και στίξη, και επιλύουν προβλήματα επέκτασης κειμένου, περιορισμών χώρου, μορφοποίησης και κωδικοποίησης χαρακτήρων,
•    δημιουργούν και αξιοποιούν γλωσσάρια, βάσεις ορολογίας, μνήμες μετάφρασης και οδηγούς ύφους, ώστε να διασφαλίζουν τη συνέπεια ορολογίας, τόνου και φωνής του εμπορικού σήματος,
•    αξιολογούν με κριτική σκέψη τη χρήση της μηχανικής μετάφρασης και των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων σε ροές επιχώριας προσαρμογής και να εφαρμόζουν πρακτικές μετεπιμέλειας και ανθρώπινης εποπτείας, με επίγνωση των ζητημάτων εμπιστευτικότητας και προστασίας δεδομένων,
•    ενσωματώνουν αρχές προσβασιμότητας (WCAG, εναλλακτικό κείμενο, υπότιτλοι, απλή γλώσσα) και εμπειρίας χρήστη στο τοπικοποιημένο προϊόν,
•    διενεργούν γλωσσικό, λειτουργικό και οπτικό ποιοτικό έλεγχο με χρήση τυπολογίας σφαλμάτων (π.χ. MQM) και εργαλείων αυτόματου ελέγχου, και συντάσσουν τεκμηριωμένη αναφορά ποιότητας,
•    οργανώνουν ένα μικρό έργο επιχώριας προσαρμογής (ανάλυση αρχείων, χρονοπρογραμματισμός, kit επιχώριας προσαρμογής, ερωτήματα προς τον πελάτη) και να συνεργάζονται με διαχειριστές έργου, προγραμματιστές, σχεδιαστές και ειδικούς περιεχομένου,
•    τεκμηριώνουν και να αιτιολογούν τις αποφάσεις επιχώριας προσαρμογής με γλωσσικά, πολιτισμικά, λειτουργικά και επιχειρηματικά κριτήρια, και συνδέουν την επιχώρια προσαρμογή με τα ευρύτερα πεδία της μεταφραστικής τεχνολογίας, της προσβασιμότητας και της διαπολιτισμικής επικοινωνίας.

1η εβδομάδα: 
Εισαγωγή στην επιχώρια προσαρμογή ψηφιακού περιεχομένου. Βασικές έννοιες και το μοντέλο GILT: παγκοσμιοποίηση (globalization), διεθνοποίηση (internationalization), επιχώρια προσαρμογή (localization), μετάφραση και δημιουργική απόδοση (transcreation). Η έννοια των συμβάσεων της ελληνικής τοπικής ρύθμισης (locale). Εργαστήριο: συγκριτική ανάλυση ενός ιστοτόπου σε διαφορετικές τοπικές εκδοχές.

2η εβδομάδα: 
Η επιχώρια προσαρμογή ως επαγγελματικό και ακαδημαϊκό πεδίο. Η αγορά και η αλυσίδα αξίας της γλωσσικής βιομηχανίας, επαγγελματικοί ρόλοι (localization specialist, reviewer, LQA tester, localization engineer, project manager), τύποι ψηφιακού περιεχομένου και ροές εργασίας: από το κλασικό μοντέλο παράδοσης αρχείων στη συνεχή επιχώρια προσαρμογή (continuous localization) και στις ευέλικτες μεθόδους ανάπτυξης λογισμικού. Ανάθεση του εξαμηνιαίου ομαδικού έργου.

3η εβδομάδα: 
Γλωσσικές και πολιτισμικές παράμετροι: πολιτισμικές συμβάσεις, εικόνες, χρώματα και σύμβολα, χιούμορ και πολιτισμικές αναφορές, τρόπος προσφώνησης του χρήστη (ενικός ή πληθυντικός ευγενείας), συμπεριληπτική γλώσσα και γραμματικό γένος στη διεπαφή, φωνή και τόνος του εμπορικού σήματος (brand voice). Δημιουργική απόδοση περιεχομένου μάρκετινγκ και πολυγλωσσική βελτιστοποίηση για μηχανές αναζήτησης (SEO).

4η εβδομάδα: 
Διεθνοποίηση και τεχνική προετοιμασία για πολυγλωσσική διάθεση: Unicode και κωδικοποίηση UTF-8, εξωτερίκευση συμβολοσειρών, προβλήματα συνένωσης (concatenation), μεταβλητές και σύμβολα κράτησης θέσης, κανόνες πληθυντικού και γένους (CLDR, ICU MessageFormat), κατεύθυνση γραφής. Ψευδοεπιχώρια προσαρμογή (pseudo-localization) και έλεγχος ετοιμότητας για επιχώρια προσαρμογή. Επικοινωνία με προγραμματιστές.

5η εβδομάδα: 
Συμβολοσειρές, μεταδεδομένα, αρχεία πόρων και μορφές ανταλλαγής: JSON, XML/RESX, .strings, PO/gettext, YAML, HTML και XLIFF. Ετικέτες, χαρακτήρες διαφυγής, όρια χαρακτήρων, σχόλια και πληροφορίες πλαισίου (context) για μεταφραστές. Εργαστήριο σε περιβάλλον μετάφρασης με τη βοήθεια υπολογιστή και σε πλατφόρμα επιχώριας προσαρμογής (π.χ. Trados Studio, memoQ, Phrase, Crowdin, OmegaT, Poedit).

6η εβδομάδα: 
Ορολογία, μνήμες μετάφρασης, οδηγοί ύφους και γλωσσάρια: διασφάλιση συνέπειας σε περιβάλλοντα ψηφιακού περιεχομένου. Οδηγοί ύφους κατασκευαστών λογισμικού και θεσμικοί οδηγοί, βάσεις ορολογίας (π.χ. IATE, Microsoft Terminology), το kit επιχώριας προσαρμογής (localization kit) και η διαχείριση ερωτημάτων προς τον πελάτη (queries). Εργαστήριο: σύνταξη μικρού οδηγού ύφους για την ελληνική.

7η εβδομάδα: 
Επιχώρια προσαρμογή ιστοτόπων και εφαρμογών: δομή περιβάλλοντος χρήστη, πλοήγηση, κουμπιά, μηνύματα συστήματος και σφαλμάτων, φόρμες, ειδοποιήσεις και μικροκείμενο (microcopy, UX writing). Περιορισμοί χώρου, περικοπή κειμένου και έλεγχος σε πλαίσιο (in-context review). Επιχώρια προσαρμογή περιγραφών σε καταστήματα εφαρμογών (App Store, Google Play) και σε συστήματα διαχείρισης περιεχομένου (CMS).

8η εβδομάδα: 
Οι συμβάσεις της ελληνικής τοπικής ρύθμισης: ημερομηνίες και ώρα, αριθμοί και υποδιαστολή, νομίσματα, μονάδες μέτρησης, διευθύνσεις και τηλέφωνα, αλφαβητική ταξινόμηση, κεφαλαία χωρίς τόνο, τελικό σίγμα, εισαγωγικά και στίξη, συλλαβισμός και επέκταση κειμένου κατά τη μετάφραση από τα αγγλικά. Νομικά συμφραζόμενα: πληροφόρηση καταναλωτή, όροι χρήσης, πολιτικές απορρήτου και cookies (ΓΚΠΔ).

9η εβδομάδα: 
Επιχώρια προσαρμογή πολυμεσικού περιεχομένου: εικόνες και γραφικά με ενσωματωμένο κείμενο, βίντεο, υπότιτλοι (χρονισμός, ταχύτητα ανάγνωσης, όρια χαρακτήρων ανά γραμμή), εκφώνηση και συνθετική φωνή, υλικό ηλεκτρονικής μάθησης και στοιχεία αλληλεπίδρασης. Εισαγωγή στην επιχώρια προσαρμογή βιντεοπαιχνιδιών. Εργαστήριο υποτιτλισμού (π.χ. Subtitle Edit).

10η εβδομάδα: 
Προσβασιμότητα και επιχώρια προσαρμογή: οι Οδηγίες για την Προσβασιμότητα του Περιεχομένου του Ιστού (WCAG 2.2), το πρότυπο EN 301 549 και η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα (Οδηγία (ΕΕ) 2019/882). Εναλλακτικό κείμενο και ετικέτες προσβασιμότητας, υπότιτλοι για κωφούς και βαρήκοους, απλή γλώσσα, αναγνωσιμότητα και περιεκτικός σχεδιασμός.

11η εβδομάδα: 
Ποιοτικός έλεγχος στην επιχώρια προσαρμογή: γλωσσικός, λειτουργικός και αισθητικός/οπτικός έλεγχος (LQA), έλεγχος σε πλαίσιο με στιγμιότυπα οθόνης, τυπολογίες σφαλμάτων (π.χ. MQM), εργαλεία αυτόματου ελέγχου ποιότητας και αναφορά σφαλμάτων (bug reporting). Εργαστήριο: σύνταξη αναφοράς ποιοτικού ελέγχου.

12η εβδομάδα: 
Διαχείριση έργου επιχώριας προσαρμογής και συνεργασία με τεχνικές ομάδες, σχεδιαστές και πελάτες: ανάλυση αρχείων και όγκου εργασίας, προσφορά και χρονοπρογραμματισμός, ροές εργασίας από το κλασικό μοντέλο παράδοσης αρχείων έως τη συνεχή επιχώρια προσαρμογή (continuous localization), διαχείριση ερωτημάτων (queries) και αλλαγών, το πλαίσιο του προτύπου ISO 17100.

13η εβδομάδα: 
Παρουσίαση των ομαδικών έργων επιχώριας προσαρμογής, αναστοχασμός και αποτίμηση στρατηγικών επιχώριας προσαρμογής σε πραγματικά παραδείγματα. Ανακεφαλαίωση και προετοιμασία για την τελική πρακτική δοκιμασία.

Bernal-Merino, M. Á. (2015). Translation and localisation in video games: Making entertainment software global. New York/London: Routledge.

Dunne, K. J. (Ed.). (2006). Perspectives on localization. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Dunne, K. J., & Dunne, E. S. (Eds.). (2011). Translation and localization project management: The art of the possible. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Esselink, B. (2000). A practical guide to localization. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Jiménez-Crespo, M. A. (2013). Translation and web localization. London/New York: Routledge.

Jiménez-Crespo, M. A. (2024). Localization in translation. London/New York: Routledge.

O'Hagan, M. (Ed.). (2020). The Routledge handbook of translation and technology. London/New York: Routledge.

O'Hagan, M., & Mangiron, C. (2013). Game localization: Translating for the global digital entertainment industry. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Pym, A. (2004). The moving text: Localization, translation, and distribution. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Schäler, R. (2010). Localization and translation. In Y. Gambier & L. van Doorslaer (Eds.), Handbook of translation studies (Vol. 1, pp. 209-214). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Torres-del-Rey, J., & Morado Vázquez, L. (2019). Transferring web accessibility through localization and internationalization standards. The Journal of Internationalization and Localization, 6(1). https://doi.org/10.1075/jial.19002.tor

Ελεύθερα διαθέσιμη ακαδημαϊκή βιβλιογραφία (ανοικτή πρόσβαση)

Jiménez-Crespo, M. A. (2009). Conventions in localisation: A corpus study of original vs. translated web texts. The Journal of Specialised Translation, 12. https://www.jostrans.org/article/view/7385

Kenny, D. (Ed.). (2022). Machine translation for everyone: Empowering users in the age of artificial intelligence. Berlin: Language Science Press. https://langsci-press.org/catalog/book/342

Moorkens, J., Castilho, S., Gaspari, F., & Doherty, S. (Eds.). (2018). Translation quality assessment: From principles to practice. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-91241-7

Sandrini, P. (2005). Website localization and translation. In H. Gerzymisch-Arbogast & S. Nauert (Eds.), MuTra 2005: Challenges of multidimensional translation. Conference proceedings. EU High Level Scientific Conference Series. https://euroconferences.info/proceedings/2005_Proceedings/2005_proceedings.html

Οδηγοί ύφους, πρότυπα και θεσμικοί πόροι (ελεύθερη πρόσβαση)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης, Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας. (2021). Οδηγός για τη σύνταξη, τη μετάφραση και την αναθεώρηση των νομικών πράξεων και των λοιπών εγγράφων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ελληνικά (επικαιροποιημένη έκδοση). https://commission.europa.eu/system/files/2022-01/styleguide_greek_dgt_el.pdf

Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις. (2026). Οδηγός γλωσσικής επιμέλειας. https://kallipos.gr/wp-content/uploads/2026/03/Odigos_Glossikis_Epimeleias_v3.pdf

Οδηγία (ΕΕ) 2019/882 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Απριλίου 2019 σχετικά με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας προϊόντων και υπηρεσιών. ΕΕ L 151 της 7.6.2019. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj

Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διοργανικός οδηγός σύνταξης κειμένων. https://style-guide.europa.eu/el

Microsoft. Greek style guide (Microsoft localization style guides). https://download.microsoft.com/download/3/9/6/3963b5d8-7e0d-49c7-868e-ad4b03a7eee5/ell-grc-StyleGuide.pdf

OASIS. (2018). XLIFF Version 2.1 (OASIS Standard). https://docs.oasis-open.org/xliff/xliff-core/v2.1/xliff-core-v2.1.html

Unicode Consortium. Unicode Common Locale Data Repository (CLDR). https://cldr.unicode.org

W3C. (2023). Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2. https://www.w3.org/TR/WCAG22/

W3C Internationalization. Localization vs. internationalization. https://www.w3.org/International/questions/qa-i18n

MQM Council. Multidimensional Quality Metrics (MQM). https://themqm.org

Συναφή επιστημονικά περιοδικά: The Journal of Internationalization and Localization (John Benjamins), The Journal of Specialised Translation (ανοικτής πρόσβασης), Tradumàtica (ανοικτής πρόσβασης), Localisation Focus: The International Journal of Localisation.

Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου διατίθεται επιπλέον στο e-class επιλεγμένο αυθεντικό υλικό από την επαγγελματική πρακτική (ανωνυμοποιημένα αρχεία πόρων, οδηγοί ύφους και kits επιχώριας προσαρμογής, υποδείγματα αναφορών ποιοτικού ελέγχου).

Το μάθημα είναι δίωρο και συνδυάζει σύντομη θεωρητική πλαισίωση με εργαστηριακή άσκηση σε εργαλεία επιχώριας προσαρμογής, ανάλυση πραγματικών περιπτώσεων (case studies) από την επαγγελματική πρακτική και καθοδηγούμενες ασκήσεις σε διαφορετικά είδη ψηφιακού περιεχομένου. Η μάθηση οργανώνεται γύρω από ένα ομαδικό έργο επιχώριας προσαρμογής (project-based learning), στο οποίο οι φοιτητές και οι φοιτήτριες αναλαμβάνουν τους ρόλους μιας ομάδας επιχώριας προσαρμογής (διαχείριση έργου, μετάφραση, αναθεώρηση, ποιοτικός έλεγχος). Όπου είναι εφικτό, πραγματοποιούνται διαλέξεις προσκεκλημένων επαγγελματιών του κλάδου. Υποστηρικτικές δραστηριότητες μπορούν να διεξάγονται και εξ αποστάσεως.

Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία, στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση και στην Επικοινωνία με τους φοιτητές:
•    Πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης (e-class) για τη διανομή υλικού, την υποβολή εργασιών και την επικοινωνία με τους φοιτητές και τις φοιτήτριες.
•    Περιβάλλοντα μετάφρασης με τη βοήθεια υπολογιστή και πλατφόρμες επιχώριας προσαρμογής (με ακαδημαϊκές ή ελεύθερες άδειες χρήσης).
•    Εργαλεία διαχείρισης ορολογίας και αυτόματου ποιοτικού ελέγχου.
•    Επεξεργαστές κειμένου για αρχεία πόρων (π.χ. Visual Studio Code, Notepad++) και περιβάλλοντα προεπισκόπησης.
•    Εργαλεία υποτιτλισμού και βασικής πολυμεσικής επεξεργασίας.
•    Συστήματα μηχανικής μετάφρασης και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, με κανόνες ορθής και διαφανούς χρήσης.

Γλώσσα αξιολόγησης: ελληνικά (για φοιτητές και φοιτήτριες Erasmus: αγγλικά). Η αξιολόγηση είναι διαμορφωτική και συμπερασματική:
•    Διαμορφωτική αξιολόγηση: εβδομαδιαίες εργαστηριακές ασκήσεις με ανατροφοδότηση, χωρίς βαθμολογική βαρύτητα.
•    Ομαδικό έργο επιχώριας προσαρμογής (40%): επιχώρια προσαρμογή στα ελληνικά πραγματικού ψηφιακού περιεχομένου (π.χ. αρχεία πόρων εφαρμογής ανοιχτού κώδικα ή ενότητα ιστοτόπου), με παραδοτέα τα τοπικοποιημένα αρχεία, γλωσσάριο, φύλλο ύφους και αναφορά ποιοτικού ελέγχου.
•    Ατομική παρουσίαση και έκθεση τεκμηρίωσης αποφάσεων επιχώριας προσαρμογής (20%).
•    Τελική πρακτική δοκιμασία στο εργαστήριο (40%): επιχώρια προσαρμογή αρχείου πόρων και ποιοτικός έλεγχος με τεκμηρίωση σφαλμάτων.
Η αξιολόγηση βασίζεται στην ορθότητα των γλωσσικών και πολιτισμικών επιλογών, στη λειτουργικότητα του παραδοτέου (ακεραιότητα αρχείων, μεταβλητών και ετικετών), στη συνέπεια ορολογίας και ύφους, στην επίγνωση των τεχνικών περιορισμών, στην τεκμηρίωση των αποφάσεων και στην ικανότητα σύνδεσης θεωρίας και πράξης.
Τα κριτήρια αξιολόγησης και οι κλίμακες διαβαθμισμένων κριτηρίων (rubrics) αναρτώνται στην πλατφόρμα e-class από την αρχή του εξαμήνου.